Pramāṇa · Search · About · API

Chāndogya (Upaniṣad) Brāhmaṇa 2.10

Chāndogyabrāhmaṇa bhāṣya 2.10

Language
Sanskrit

2.10

'savitā' ādityaḥ; 'āyāti' āgacchati| 'devaḥ' dānādiguṇa-yuktaḥ| kena ? 'rathena'| kimbhūtena ? 'hiraṇyayena' suvarṇamayena| kiṃ kurvan ? 'bhuvanāni paśyan' bhuvanavartino manuṣyān prakāśāprakāśapāpa-kartṛn sādhuvannirīcyamāṇaḥ| tathā 'niveśayan' sveṣu sveṣu vyāpāreṣu samāveśayan| kam ? 'amṛtaṃ martyaṃ ca' devān manuṣyāṃśca| sūryodaye manuṣyāḥ sveṣu karmasu vartamānā devān prīṇayanti, prītāśca devā hṛṣyādinā manuṣyānāpyāyayanti, tena devamanuṣyāṇāṃ parasparopasaṃśleṣaḥ| kimbhūtaḥ savitā ? 'rajasā' rātrikālena saha 'kṛṣṇena' malinena 'āvartamānaḥ' anudinaṃ parāvartamānaḥ| prāyeṇa rātrikālasya rāgajanakatvāt rajastvam, puṇyakarmaṇāmavarodhācca kṛṣṇatvam| ayamarthaḥ—yaḥ savitā deva-manuṣyavyāpāre vyavasthāpakaḥ, yaśca karmabhūmivartināṃ pāpa-puṇyasākṣī pratyahaṃ samāyāti, tasmai vayamarcanāṃ kurmaḥ| 'āvartamānaḥ', āyāti, iti vyavacchitopasargasambandhaḥ| hiraṇyayena iti "ṛtvavyavāstyera"tyādinā (pā0 6,4,175) hiraṇyaśabdaḥ chandasi nipātitaḥ

Linked texts (1)