Pramāṇa · Search · About · API

Rigvedabrahmana 27

Ṛgvedabrāhmaṇa 27

Language
Sanskrit

27.1

iti pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ samāptaḥ
dvātriṃśī prathamo māso dvātriṃśyuttamo dvātriṃśadakṣarānuṣṭubvāganuṣṭuptadvācā prayanti vācamanūttiṣṭhante 'ṣṭāviṃśināvabhito viṣuvantaṃ māsāvaṣṭāviṃśatyakṣaroṣṇiguṣṇihyo grīvā athaitacchiro yajñasya yadviṣuvāngrīvā eva tatkalpayitvā tāsu śiraḥ pratidadhati tadāhuḥ katareṣāmeṣo 'hnāmavareṣāṃ pareṣāmiti nāvareṣāṃ na pareṣāmityāhurubhayeṣāṃ
vā eṣo 'hnāmubhayāni vai tasyai tānyahāni tadāhuḥ katiṣaḍahaḥ saṃvatsara
iti ṣaṣṭiḥ ṣaḍahāḥ ṣaḍahaśastadetadvyavalambi saṃvatsarāyanaṃ² tadya evaṃ
saṃvatsarasyāhāni yuñjanti ta etānkāmāndhruvanti ye saṃvatsare 'tha ye
'to 'nyathā saṃvatsarasyāhāni yuñjanti na te tānkāmāndhruvanti ye
saṃvatsare 'tha haika ūrdhvāneva māsānupayantyūrdhvānyahānyūrdhvaṃ vā u vayaṃ³
saṃvatsaraṃ rohāma iti māsā evāvarterannāhānītyeke ya eṣa pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ
punaḥ parastātparyeti tena māsā āvṛttā iti vadantastadāhurvidūrarūpaṃ
vā etadyattrivṛcca trayastriṃśaśca stomau tadyathā giriśikharādgartamabhiprāskandedevaṃ tatstomaklṛntacaṃ tasmādevāhāni varteranno māsāḥ stomaklṛntacatāyā iti

27.2

athāto goāyuṣormīmāṃsā vihṛte goāyuṣī upeyurahorātre
vai goāyuṣī vihṛte vā ime ahorātre anyonyasminnatho dyāvāpṛthivī
vai goāyuṣī vihṛte vā ime dyāvāpṛthivī anyonyasminnatho prāṇāpānau vai goāyuṣī vihṛtau vā imau prāṇāpānāvandyonyasminpratiṣṭhiṣṭhataste haika ūrdhve upayantyūrdhve upetavye goāyuṣī ityanvābhilaśavikāḥ
stomā āvṛttante daśarātramanu pṛṣṭyastomā iti vadantastadāṅkaryadavaidaṃ
dvitīyamaharyacca tṛtīyamete vā u goāẏuṣī

27.3

atha kaścicchastre vānuvacane vā pramatta upahanyādvicikitsā vā
syādupahatamabuddhamatikrāntaṃ manyamāno manasā vṛttāntamīkṣamāṇo vinivṛtyopahatamanupahataṃ kṛtvānantaryātprayogaḥ syādvṛttāntāditi mīmāṃsante
'tha ha smāha paiṅgyo nānantaryātprayogaḥ syādatirikto vā eṣa mantraḥ
syādyo 'vacanādvirūcyeta tasmānnāntaryātprayogaḥ syāditi ha smāha paiṅgyo
'tha ha smāha kauṣītakiḥ parimitaphalāni vā etāni karmāṇi yeṣu
parimito mantragaṇaḥ prayujyate 'thāparimitaphalāni yeṣvaparimito mantragaṇaḥ prayujyate mano vā etadyadaparimitaṃ prajāpatirvai mano yajña u
vai prajāpatiḥ svayaṃ vai tadyajño yajñasya juṣate yanmano manasastasmādānantaryātprayogaḥ syāditi ha smāha¹ kauṣītakirmitaṃ ha vai mitena jayatyamitamamitenāparimitasyāvaruddhyai anulyaṇametaditi ha smāha kauṣītakirnāhutiṃ juhuyāttathā ha yajamānaḥ svargām̐llokāntsarvānkāmāntsarvā
ṛṣṭīḥ sarvaṃ cāmṛtatvamāpnoti sarveṣāṃ ca bhūtānāṃ śreṣṭhyaṃ svārājyamādhipatyaṃ paryeti yasyaivaṃ kriyate

27.4

atha yadūrdhvaṃ paridhānātpraṇavavaṣaṭkārayorvordhvaṃ yājyānuvākyayorbudhyetātikrāntamulbaṇametasyāṃ velāyāṃ bhavatīti ha smāha prāgahistasmānnaitasyāṃ velāyāmatikrāntamulbaṇaṃ sadasyo bodhayeteti ha smāha
paiṅgyaḥ sthāṇuṃ varcchati garte vā patati dhīyate vā pra vā mrīyata iti
ha smāha yadyatikrāntamulbaṇaṃ sadasyo bodhayeta kṣatasyānāvṛttiriti ha
smāhāruṇirguṇalopa iti śvetaketustasmānnātikrāntamulbaṇaṃ sadasyo bodhayeteti ha smāha paiṅgyo 'ho vā etadyajñasya yadyatikrāntamulbaṇaṃ sadasyo bodhayeteti² tasmānnātikrāntamulbaṇaṃ sadasyo bodhayeteti ha smāha
paiṅgyaḥ

27.5

atha ha smāha daivodāsaḥ pratarddano naimiṣīyāṇāṃ sattramupagamyopāsyatha vicikitsāṃ papraccha yadyatikrāntamulbaṇaṃ sadasyo bodhayetartvijāṃ
vānyatamo budhyeta kathaṃ vo 'nulbaṇaṃ syāditi ta u ha tūṣṇīmāsusteṣāmalīkayurvācassato brahmāsa sa hovāca nāhametadveda hanta pūrveṣāmācāryaṃ sthaviraṃ jātūkaṇyaṃ pṛcchānīti taṃ ha papraccha yadyatikrāntamulbaṇaṃ
karttā vā svayaṃ budhyetānyo vā bodhayeta kathaṃ tadulbaṇamanulbaṇaṃ bhavetpunarvacanena vā mantrasya homena veti punarvānyo mantra iti ha smāha
jātūkaṇryastamalīkayuḥ punaḥ papraccha śasraṃ vānuvacanaṃ vā nigadaṃ vā yājyāṃ vā yaddhānyatsarvaṃ tatpunarbrūyāditi yāvanmātramulbaṇaṃ tāvadbrūyādṛcaṃ
vārddharcaṃ vā pādaṃ vā padaṃ vā varṇaṃ veti ha smāha jātūkaṇryo 'tha ha
smāha kauṣītakirna mantraṃ punarbrūyānnāñjuhutiṃ juhuyādanulbaṇametaditi ha
smāha kauṣītakiryadvi hotāro yajñasya kiṃcidulbaṇamabudhyamānāḥ kurvanti sarve tadagnirdevo hotānulbaṇaṃ karoti tadetadṛcābhyuditam

27.6

yatpākatrā manasā dīnadakṣā na yajñasya manvate martyāsaḥ | agniṣṭaddhotā kratuvidvijānanyajiṣṭho devām̐ ṛtuśo yajātīti yaccāha saṃsthite yajñe 'yāḍyajñaṃ jātavedā ityayācīdimaṃ yajñaṃ jātavedā iti
tadāhāntaraḥ pūrvo asminni'ṣadyeti yadāhāgnirha daivo hotā mānuṣāddhotuḥ pūrvo niṣadya yajata iti tadāhāśiṣamevottareṇārdharcena vadati
pūrvayā varcā

27.7

ṣaṣṭhe vā ahandevāḥ stomāṃśca māsāṃścāptuvam̐stānāptvā stomānetāneva
pṛṣṭyastomāndvandvaṃ samāsrankuto hyanyaṃ stomamāhariṣyannathaitau trivṛtpañcadaśau
stomau saptamamaharvahataścaturviṃśaḥ stomo bhūtvāthaitau saptadaśatriṇavau stomāvaṣṭamamaharvahataścatuścatvāriṃśaḥ stomo bhūtvāthaitāvekaviṃśatrayastriṃśau stomau navamamaharvahato 'ṣṭācatvāriṃśaḥ stomo bhūtvā teṣāṃ gāyatryā prathamo
mitastriṣṭubhā dvitīyo jagatyā tṛtīyastadyacchandobhirmitāstasmācchandomā
atha yāḥ ṣaṭstotriyā aṣṭācatvāriṃśaṃ stomamatiyanti tāsta ṛtava
ityāhuḥ ṣaḍṛtavastābhirdaśamamahastāyate

27.8

anto vai ṣaṣṭhamaharatha punastatireva saptamamahastasmāttatavanti saptame
'hansūktāni śasyante prāyaṇīyarūpeṇa punaḥprāyaṇīyaṃ hi saptamamahaḥ pra
vaḥ śukrāya bhānave bharadhvamityājyaṃ pravatpravaddai prathamasyāhno rūpaṃ pra vīrayā śucayo dadrire vāmiti vāyavyaṃ pravatpravadvai prathamasyāhno rūpamata
evottaraṃ tṛcamaindrāvāyavaṃ te satyena manasā dīdhyānā iti svena yuktāsaḥ
kratunā vahantīti yuktavadyuktavadvai prathamasyāhno rūpamudvāṃ cakṣurvaruṇa supratīkamiti maitrāvaruṇaṃ devayoreti sūryastanvāniti tatavattatavadvai saptamasyāhno rūpamā gomatā nāsatyā rathenā no deva śavasā yāhi
śuṣminna vo yajñeṣu devayanto arcanma codasā dhāyasā sasa eṣetyeti
vā vai preti vā prāyaṇīyarūpaṃ tasmādāvanti ca pravanti ca saptame
'hansūktāni śasyante prāyaṇīyarūpeṇa punaḥprāyaṇīyaṃ hi saptamamahastadāhuryatkiṃcicchandaḥ prātaḥsavane yujyetārcarcaśa eva tasya śastraṃ gāyatryai
rūpeṇātho prātaḥsavanarūpeṇeti tadu ha smāha kauṣītakirna triṣṭubjagatyāvetatsthāne 'rdharcaśaḥ śasyāya yadyapi prātaḥsavane yujyeyātāṃ paccha evainayoḥ śastramiti sā sthitirbṛhatpṛṣṭhaṃ rāthaṃtaraṃ śastraṃ tanmithunaṃ prajātyai
rūpamanvāyattā marutvatīyānāṃ pratipadanucarā anvāyattā brāhmaṇāspatyāstyaharūpeṇa teṣāmuktaṃ brāhmaṇam

27.9

kayā śubhā savayasaḥ sanīḍā iti marutvatīyaṃ tadetatsaṃjñā śrīsūktametena hendraśca marutaśca samajānītāmabhisaṃjānate ha vā asmai svāśraiṣṭhyāya ya evaṃ veda kayā matī kuta etāsa eta ityāvadrāthaṃtaraṃ tyaṃ
su meṣaṃ mahayā svarvidamiti jāgatamaindraṃ vavṛtyāmavase suvṛktibhirityāvadrāthaṃtaraṃ tadāhuryadrāthaṃtaraṃ pṛṣṭhaṃ saptamasyāhna āyatanenātha kasmādanvahaṃ
bṛhatkriyaka iti tāni vā etāni mahāstomānyahāni bhavanti tasmādanvahaṃ bṛhatkriyata eteṣāmevāhnāṃ sabalatāyā eteṣāṃ stomānām¹samabalatāyai bṛhata ātānaṃ śastvā rathaṃtarasya yoniṃ śaṃsati nāhaiva naḥ
pitā yonyanuvādaṃ sevāsīditi ha smāha kauṣītakiryatra tu kva caite sāmanī samāne 'hansannipateyātāmanveva taccetarasyetarasya vā yonimanuśaṃsedyadyu kvavarathaṃtaraṃ kuryurnāsya yonimanuśaṃsenna hyanyeṣāṃ pṛṣṭhānāṃ yoniḥ
śasyā bhavatīti ha smāha kauṣītakistamu ṣṭuhi yo abhibhūtyojā abhi
tyaṃ meṣaṃ puruhūtamṛgmiyamiti traiṣṭubhajāgate sūkte ubhe abhivatī tadrāthaṃtaraṃ rūpaṃ dve dve sūkte niṣkevalyamarutvatīyayoḥ śasyete prathame chandome
dvipādyajamānaḥ pratiṣṭhittyai tāni catvāri saṃpadyante paśavo vai chandomāścatuṣṭayā vai paśavo 'tho catuṣpādāḥ paśūnāmevāptyai

27.10

tatsaviturvareṇyamiti sāvitraṃ dhiyo yo naḥ pracodayāditi pravatpravadvai prathamasyāhno rūpaṃ pretāṃ yajñasya śaṃbhuveti dyāvāpṛthivīyaṃ pravatpravadvai prathamasyāhno rūpamayaṃ devāya janmane ityārbhavaṃ stomo viprebhirāsayetyāvadāvadvai prathamasyāhno rūpamṛjunītī no varuṇa iti pañcarcaṃ vaiśvadevaṃ nītavannīṃtavadvai saptamasyāhno rūpamāyāhi vanasā saheti dvipadā
āvadāvadvai prathamasyāhno rūpamomāsaścarṣaṇīdhṛta iti vaiśvadevaṃ viśve devāsa āgatetyāvadāvadvai prathamasyāhno rūpaṃ gāyatraṃ gāyatratṛtīyasavano
hyeṣa tryaho vaiśvānaro na ūtaya iti vaiśvānarīyamā prayātu parāvata
ityāvadāvadvai prathamasyāhno rūpaṃ pra yaddhaviṣṭhamaṣiṣamiti mārutaṃ pravatpravadvai prathamasyāhno rūpamarcantastvā havāmaha iti jātavedasīyaṃ tvayā
yajñaṃ vitanvata iti tatavattatavadvai saptamasyāhno rūpaṃ gāyatraṃ gāyatratṛtīyasavano hyeṣa tryaha ityāgnimārutasūktānītyetasyāhnaḥ sūktāni tadukthyaṃ
saṃtiṣṭhate tasya sāptairyyā prathamasyāhnaḥ

27.11

ayaṃ lokaḥ prathamaśchandomo 'ntarikṣaloko dvitīyo 'sau loka
uttamastasmānmahadanti madhyame 'hantsūktāni śasyante mahaddīdamantarikṣamatho
abhyārabdhavanti syuḥ parame vai tadaharabhivadati parame vai tadaharabhyārabhya
vasantīti ha smāha kauṣītakiragniṃ vo devamagnibhiḥ sajoṣā ityājyaṃ
yadā mahaḥ saṃvaraṇādvyasthāditi mahadvatsadbhyārabdhavatkuvidaṅga namasā ye
vṛdhāsa iti vāyavyaṃ mahadvadvṛddhavanmahadvanmahadvadyetadaharata evottaraṃ tṛcamaindravāyavaṃ yāvattarastantvo yāvadoja iti yāvattarastṛcatsā dīdhyānā
ityabhyārabdhavatatprati vāṃ sūra udite sūktairiti maitrāvaruṇaṃ mitraṃ huve
varuṇaṃ pūtadakṣamiti mahadvatsadbhyārabdhavadapa svasuruṣaso nagjihīta ityāśvinamaśvāmaghā gomaghā vāṃ huvemeti mahadvatsadbhyārabdhavadayaṃ soma indra
tubhyaṃ sunva ityaindraṃ brahmanvīra brahmakṛtiṃ juṣāṇa ityabhyārabdhavatpra brahmāṇī
aṅgiraso nakṣanteti vaiśvadevaṃ pra krandaturnabhanyasya vetvityabhyārabdhavaduta
syā naḥ sarasvatī juṣāṇeti sārasvataṃ vardha śubhre stuvate rāsi vājāniti vṛddhavanmahadvanmahadvadyetadahā rāyaṃtaraṃ pṛṣṭhaṃ bārhataṃ śastraṃ tanmithunaṃ prajātyai rūpam

27.12

mahām̐ indro nṛvadā carṣaṇiprā iti traiṣṭubhānāṃ prathamaṃ marutvatīyānāṃ mahadvanmahadvadyetadaharimā u tvā purutamasya kāroriti dvitīyaṃ
havyaṃ vīra havyā havanta iti mahadvatsadbhyārabdhavatkva sya vīraḥ ko apaśyadindramiti tṛtīyaṃ sukharathamīyamānaṃ haribhyāmiti mahadvatsadbhyārabdhavanmahaścittvamindra yata etāniti caturthaṃ mahaścidasi tyajaso varūteti
mahadvatsadbhyārabdhavattamasya dyāvāpṛthivī sacetaseti jāgataṃ pañcamaṃ yadaitkṛṇvāno mahimānamindriyamiti mahadvatsadbhyārabdhavattvaṃ mahām̐ indra
tubhyaṃ ha kṣā iti traiṣṭubhānāṃ prathamaṃ niṣkevalyanāṃ mahadvanmahadvadyetadahastvaṃ
mahām̐ indra yo ha śuṣmairiti dvitīyaṃ mahadvatsadbhyārabdhavadapūrvyā purutamānyasmā iti tṛtīyaṃ mahe vīrāya tavase turāyeti mahadvatsadbhyārabdhavantāṃ sute kīrtiṃ maghavanmahitveti caturthaṃ mahadvatsadbhyārabdhavadimāṃ te
dhiyaṃ prabhare maho mahīmiti jāgataṃ pañcamaṃ mahadvatsadbhyārabdhavatapañca pañca
sūktāni niṣkevalyamarutvatīyayoḥ śasyante madhyame chandome paśavo vai
chandomāḥ pāṅktāḥ paśavaḥ paśūnāmevāptyai

27.13

hiraṇyapāṇimūtaya iti sāvitramapāṃ napātamavasa ityabhāruvyavanmahī dyauḥ pṛthivī ca na iti dyāvāpṛthivīyaṃ mahadvanmahadvaddhaitadaharyuvānā
pitarā punarityārbhavamindreṇa ca marutvatādityebhiśca rājabhirityabhāravyavaddevānāmidavo mahaditi navarcaṃ vaiśvadevaṃ vāmaṃ no asyaryamanvāmaṃ
varuṇa śaṃsyamiti mahadvatsadbhāravyavadimā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāmeti
dvipadā indraśca viśve ca devā ityabhāravyavadviśve devā ṛtāvṛdha iti
vaiśvadevaṃ vṛddhavanmahadvanmahadvaddhaitadahargāyataṃ gāyatratṛtīyasavano hyeṣa tryaho
vaiśvānaro ajījanaditi vaiśvānarīyaṃ kṣmāyā vṛdhāna ojaseti vṛddhavanmahadvanmahadvaddhaitadahaḥ kadda nūnaṃ kadhapriya iti mārutamabhāravyavahūtaṃ vo
viśvavedasamiti jātavedasīyamagne mṛḍa mahām̐ asīti vāṣṭarcamaṣṭamasyāhnaḥ
pūrvaṃ tu sthitaṃ mahām̐ ārodhanaṃ diva iti mahadvanmahadvaddhaitadahargāyataṃ gāyatratṛtīyasavano hyeṣa tryaha ityāgnimārutasūktānītyetasyāhnaḥ sūktāni
tadukthyaṃ saṃtiṣṭhate tasya sāpriryā dvitīyasyāhnaḥ

27.14

anto gatirnavamamaharasau dyaurasau lokastasmādgatavanti navame 'hansūktāni śasyante 'ganma mahā namasā yaviṣṭhaṃ somasya mā tavasaṃ vakṣyagne
ityete ubhe tadājyamaganmeti gatavattadantarūpamanto navamamaharaitīva vā
antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata iyādasthūraca dhenavaḥ pinvamānā iti sthitavattadantarūpamanto navamamahastiṣṭhatīva vā antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata
iyādaganma mahā namasā yaviṣṭhamityetadeva tṛcamājyaṃ syāditi ha smāha
paiṅgyo 'ganmeti gatavattadantarūpamanto navamamaharaitīva vā antaṃ gatvā
kadyaṅ hi tata iyādaṣṭācatvāriṃśaṃ stomaṃ kiṃtṛcaṃ vyaśnuvīteti ha smāha
kauṣītakiḥ somasya mā tavasaṃ vakṣyagne ityetadupasaṃśaṃsettasya tadevāntarūpaṃ
yadbhūtānuvādi prāñcaṃ yajñaṃ cakṛma divaḥ śaśāmuriti yadetadbhūtamivābhyatra
nvā api¹ stomo na vyāpta² iti ha smāha paiṅgyo yadṛgbhireva stomo
na vyāptavya³ ityakṣarairha vā ṛkstomaṃ vyaśnute 'kṣarairha nividvā purorugvarcaṃ
vyāpto ha vā u tatra stomo bhavati yatra nividvā purorugvā śasyate
tasmādvada eva⁴ tṛcamājyaṃ syāditi yadadaḥ paiṅgyasya vacasa⁵ ubhe iti
tveva sthitametena ha viśvāmitraśca vasiṣṭhaśca samajānītāmabhisaṃjānate ha
vā asmai svāśśraiṣṭhyāya ya evaṃ veda tasmādubhe eva syātāṃ vāsiṣṭhaṃ pūrvaṃ
vaiśvāmitramuttaram⁶

27.15

ā vāyo bhūṣa śucipā upa na iti vāyavyaṃ caindravāyavaṃ cāgateti gatavattadantarūpamanto navamamaharetīva vā antaṃ gatvā kadyaṅ hi
tata iyātpra sotā jīro adhvareṣvasthāditi sthitavattadantarūpamanto
navamamahastiṣṭhatīva vā antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata iyāddivi kṣayantā
rajasaḥ pṛthivyāmiti maitrāvaruṇaṃ kṣayanteti kṣitavattadantarūpamanto navamamahaḥ kṣiyatīva vā antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata iyādā viśvavārāśvinā gataṃ na ityāśvinaṃ pra tatsthānamavāci vāṃ pṛthivyāmiti sthitavattadantarūpamanto navamamahastiṣṭhatīva vā antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata
iyādindraṃ naro nemadhitā havanta ityaindraṃ yatpārthyā yunajate dhiyastā
iti pāryāḥ parārdhyāstadantarūpamanto navamamaharante 'ntaṃ dadhātyūrdhvo
agniḥ sumatiṃ vasvo aśrediti vaiśvadevamaśrediti śritavattadantarūpamanto
navamamahaḥ śriyatīva vā 'ntaṃ gatvā kadyaṅ hi tata iyātpra codasā
dhāyasā sasra eṣeti sārasvataṃ prabābadhāneti ninṛttaranto navamamaharnartiva vā antaṃ gatvā nṛtyati kadyaṅ hi tata iyādete vā u caiṣṭubhāstṛcaklṛptā vāsiṣṭhāḥ praugāḥ prajāpatirvai vasiṣṭhaḥ sa tantā yajñasya
sa punastatāvayātayāmā bhavati prajāpatāveva tatsarvānkāmāndudhruvanti
bṛhatpṛṣṭhaṃ rāthaṃtaraṃ śastaṃ tanmithunaṃ prajātyai rūpam

27.16

tryarthamā manuṣo devatāteti traiṣṭubhānāṃ prathamaṃ marutvatīyānāṃ cīti tattṛtīyasyāhno rūpamindro rathāya pravataṃ kṛṇotīti dvitīyaṃ yamadhyasthānmaghavā vājayanramityadhyasthāditi sthitavattadantarūpamanto navamamahastiṣṭhatīva vā antaṃ gatvā kadmāṅ hi tata iyāttiṣṭhā harī ratha ā
yujyamāneti tṛtīyaṃ tiṣṭheti sthitavattadantarūpamanto navamamahastiṣṭhatīva
vā antaṃ gatvā kanmāṅ hi tata iyādvāyatsāma nabhanyaṃ yathā veriti
caturthaṃ sāmeti tadamuṣya lokasya rūpaṃ pra mandine pitumadarcatā vaca
iti jāgataṃ pañcamaṃ tasya tadevāntarūpaṃ yatsodarkamā satyo yātu maghavām̐
ṛjīṣīti traiṣṭubhānāṃ prathamaṃ niṣkevalyanāmava sma pūreti nivṛtciranto
navamamaharnīva vā antaṃ gatvā nṛtyuti kadmāṅ hi tata iyādasmā idu
pratavase turāyeti dvitīyamasmā asmā iti saprabhṛti yathā vai sodrkamevaṃ saprabhṛtyantarūpaṃ dyaurna ya indrābhibhūmārya iti tṛtīyaṃ dyauriti
tadamuṣya lokasya rūpaṃ tatta indriyaṃ paramaṃ parācairiti caturthaṃ paramaṃ
parācairiti nivṛtciranto navamamaharnīva vā antaṃ gatvā nṛtyuti kanmāṅ
hi tata iyādahaṃ bhuvaṃ vasunaḥ pūrvyaspatirviśvajite dhanajite svarjita iti
dve jāgate ahamahamiti saprabhṛti yathā vai sodarkamevaṃ saprabhṛtyantarūpaṃ
jite jita iti nivṛtciranto navamamaharnīva vā antaṃ gatvā nṛtyuti
kanmāṅ hi tata iyātpañca sūktāni marutvatīye śasyanta uttame chandome
paśavo vai chandomāḥ pāṅktāḥ paśavaḥ paśūnāmevāptyai ṣaḍantato niṣkevalye
ṣaḍvā ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsarasyaivāptyai

27.17

abhi tvā deva savitariti sāvitramabhītyeva vā asau lokastadamuṣya lokasya rūpaṃ pra vāṃ mahi dyavī abhīti dyāvāpṛthivīyaṃ mahi
dyavī abhīti nivṛtciranto navamamaharnīva vā antaṃ gatvā nṛtyuti
kanmāṅ hi tata iyādindra iṣe dadātu na ityekā teno ratnāni dattaneti dve ityārbhavamekamekaṃ suśastibhirityekamekamiti nivṛtciranto navamamaharnīva vā antaṃ gatvā nṛtyuti kanmāṅ hi tata iyādatha vaiśvadevaṃ
manuḥ sarva āyurvai manurāyuureva tadyajñe ca yajamāneṣu ca dadhātyatraiva
dvipadāstāsāmuktaṃ brāhmaṇaṃ viśve devāsa āāgateti vaiśvadevamāgateti gatavattadantarūpamanto navamamaharetīva vā antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata iyādvāyatraṃ gāyatratṛtīyasavano hyeṣa vyaho divipṛṣṭho arocateti vaiśvānarīyaṃ divīti tadamuṣya lokasya rūpaṃ maruto yasya hi kṣaya iti
mārutaṃ kṣaya iti kṣitavattadantarūpamanto navamamahaḥ kṣiyatīva vā anta
gatvā kadyaṅ hi tata iyādagnirhotā purohita iti jātavedasīyaṃ kṣayaṃ
pāvaka śociṣa iti kṣitavattadantarūpamanto navamamahaḥ kṣiyatīva vā
antaṃ gatvā kadyaṅ hi tata iyādvāyatraṃ gāyatratṛtīyasavano hyeṣa tryaha
ityāgnimārutasūktānītyetasyāhnaḥ sūktāni tadukthyaṃ saṃtiṣṭhate tasya sāpriyā tṛtīyasyāhno 'nvahaṃ dvipadāḥ śasyante sarveṣu cchandomeṣu paśavo vai
chandomā yajamānacchandasaṃ dvipadā adhiṣṭhāyāmeva tatpaśūnāṃ yajamānāndadhātyadhīva vai paśūnpuruṣastiṣṭhati puruṣastiṣṭhati

Linked texts (5)