Atharvaveda 11: kāṇḍaṃ 11
Atharvaveda 11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 11.0 — 12 parts
- 11.1 — 37 parts
- 11.2 — 31 parts
- 11.3 — 34 parts
- 11.4 — 18 parts
- 11.5 — 7 parts
- 11.6 — 29 parts
- 11.7 — 74 parts
- 11.8 — 24 parts
- 11.9 — 27 parts
- 11.10 — 34 parts
- 11.11 — 76 parts
- 11.12 — 27 parts
kāṇḍaṃ 11
11.p1
sūktam 1
11.p2
sūktam 2
11.p3
sūktam 3
11.p4
sūktam 4
11.p5
sūktam 5
11.p6
sūktam 6
11.p7
sūktam 7
11.p8
sūktam 8
11.p9
sūktam 9
11.p10
sūktam 10
11.p11
sūktam 11
11.p12
sūktam 12
11.0.p1
11.1
agne jāyasvāditirnāthiteyaṃ brahmaudanaṃ pacati putrakāmā .
saptaṛṣayo bhūtakṛtaste tvā manthantu prajayā saheha ..1..
11.0.p2
kṛṇuta dhūmaṃ vṛṣaṇaḥ sakhāyo'droghāvitā vācamaccha .
ayamagniḥ pṛtanāṣāṭsuvīro yena devā asahanta dasyūn ..2..
11.0.p3
agne'janiṣṭhā mahate vīryāya brahmaudanāya paktave jātavedaḥ .
saptaṛṣayo bhūtakṛtaste tvājījanann asyai rayiṃ sarvavīraṃ ni yaccha ..3..
11.0.p4
samiddho agne samidhā samidhyasva vidvān devān yajñiyāmeha vakṣaḥ .
tebhyo haviḥ śrapayaṃ jātaveda uttamaṃ nākamadhi rohayemam ..4..
11.0.p5
tredhā bhāgo nihito yaḥ purā vo devānāṃ pitṝṇāṃ martyānām .
aṃśāṃ jānīdhvaṃ vi bhajāmi tān vo yo devānāṃ sa imāṃ pārayāti ..5..
11.0.p6
agne sahasvān abhibhūrabhīdasi nīco nyubja dviṣataḥ sapatnān .
iyaṃ mātrā mīyamānā mitā ca sajātāṃste balihṛtaḥ kṛṇotu ..6..
11.0.p7
sākaṃ sajātaiḥ payasā sahaidhyudubjaināṃ mahate vīryāya .
ūrdhvo nākasyādhi roha viṣṭapaṃ svargo loka iti yaṃ vadanti ..7..
11.0.p8
iyaṃ mahī prati gṛhṇātu carma pṛthivī devī sumanasyamānā .
atha gachema sukṛtasya lokam ..8..
11.0.p9
etau grāvāṇau sayujā yuṅdhi carmaṇi nirbindhyaṃśūn yajamānāya sādhu .
avaghnatī ni jahi ya imāṃ pṛtanyava ūrdhvaṃ prajāmudbharantyudūha ..9..
11.0.p10
gṛhāṇa grāvāṇau sakṛtau vīra hasta ā te devā yajñiyā yajñamaguḥ .
trayo varā yatamāṃstvaṃ vṛṇīṣe tāste samṛddhīriha rādhayāmi ..10..
11.0.p11
iyaṃ te dhītiridamu te janitraṃ gṛhṇātu tvāmaditiḥ śūraputrā .
parā punīhi ya imāṃ pṛtanyavo'syai rayiṃ sarvavīraṃ ni yaccha ..11..
11.0.p12
upaśvase druvaye sīdatā yūyaṃ vi vicyadhvaṃ yajñiyāsastuṣaiḥ .
śriyā samānān ati sarvāntsyāmādhaspadaṃ dviṣataspādayāmi ..12..
11.13
parehi nāri punarehi kṣipramapāṃ tvā goṣṭho adhyarukṣadbharāya .
tāsāṃ gṛhṇītādyatamā yajñiyā asan vibhājya dhīrītarā jahītāt..13..
11.14
emā aguryoṣitaḥ śumbhamānā uttiṣṭha nāri tavasaṃ rabhasva .
supatnī patyā prajayā prajāvatyā tvāgan yajñaḥ prati kumbhaṃ gṛbhāya ..14..
11.15
ūrjo bhāgo nihito yaḥ purā va ṛṣipraśiṣṭāpa ā bharaitāḥ .
ayaṃ yajño gātuvin nāthavitprajāvidugraḥ paśuvidvīravidvo astu ..15..
11.16
agne caruryajñiyastvādhyarukṣacchucistapiṣṭhastapasā tapainam .
ārṣeyā daivā abhisaṃgatya bhāgamimaṃ tapiṣṭhā ṛtubhistapantu ..16..
11.17
śuddhāḥ pūtā yoṣito yajñiyā imā āpaścarumava sarpantu śubhrāḥ .
aduḥ prajāṃ bahulāṃ paśūn naḥ paktaudanasya sukṛtāmetu lokam ..17..
11.18
brahmaṇā śuddhā uta pūtā ghṛtena somasyāṃśavastaṇḍulā yajñiyā ime .
apaḥ pra viśata prati gṛhṇātu vaścarurimaṃ paktvā sukṛtāmeta lokam ..18..
11.19
uruḥ prathasva mahatā mahimnā sahasrapṛṣṭhaḥ sukṛtasya loke .
pitāmahāḥ pitaraḥ prajopajāhaṃ paktā pañcadaśaste asmi ..19..
11.20
sahasrapṛṣṭhaḥ śatadhāro akṣito brahmaudano devayānaḥ svargaḥ .
amūṃsta ā dadhāmi prajayā reṣayainān balihārāya mṛḍatān mahyameva ..20..
11.21
udehi vediṃ prajayā vardhayaināṃ nudasva rakṣaḥ prataraṃ dhehyenām .
śriyā samānān ati sarvāntsyāmādhaspadaṃ dviṣataspādayāmi ..21..
11.22
abhyāvartasva paśubhiḥ sahaināṃ pratyaṅṅenāṃ devatābhiḥ sahaidhi .
mā tvā prāpacchapatho mābhicāraḥ sve kṣetre anamīvā vi rāja ..22..
11.23
ṛtena taṣṭā manasā hitaiṣā brahmaudanasya vihitā vediragre .
aṃsadhrīṃ śuddhāmupa dhehi nāri tatraudanaṃ sādaya daivānām ..23..
11.24
aditerhastāṃ srucametāṃ dvitīyāṃ saptaṛṣayo bhūtakṛto yāmakṛṇvan .
sā gātrāṇi viduṣyodanasya darvirvedyāmadhyenaṃ cinotu ..24..
11.25
śṛtaṃ tvā havyamupa sīdantu daivā niḥsṛpyāgneḥ punarenān pra sīda .
somena pūto jaṭhare sīda brahmaṇāmārṣeyāste mā riṣan prāśitāraḥ ..25..
11.26
soma rājantsaṃjñānamā vapaibhyaḥ subrāhmaṇā yatame tvopasīdān .
ṛṣīn ārṣeyāṃstapaso'dhi jātān brahmaudane suhavā johavīmi ..26..
11.27
śuddhāḥ pūtā yoṣito yajñiyā imā brahmaṇāṃ hasteṣu prapṛthaksādayāmi .
yatkāma idamabhiṣiñcāmi vo'hamindro marutvāntsa dadādidaṃ me ..27..
11.28
idaṃ me jyotiramṛtaṃ hiraṇyaṃ pakvaṃ kṣetrātkāmadughā ma eṣā .
idaṃ dhanaṃ ni dadhe brāhmaṇeṣu kṛṇve panthāṃ pitṛṣu yaḥ svargaḥ ..28..
11.29
agnau tuṣān ā vapa jātavedasi paraḥ kambūkāmapa mṛḍḍhi dūram .
etaṃ śuśruma gṛharājasya bhāgamatho vidma nirṛterbhāgadheyam ..29..
11.30
śrāmyataḥ pacato viddhi sunvataḥ panthāṃ svargamadhi rohayainam .
yena rohātparamāpadya yadvaya uttamaṃ nākaṃ paramaṃ vyoma ..30..
11.31
babhreradhvaryo mukhametadvi mṛḍḍhyājyāya lokaṃ kṛṇuhi pravidvān .
ghṛtena gātrānu sarvā vi mṛḍḍhi kṛṇve panthāṃ pitṛṣu yaḥ svargaḥ ..31..
11.32
babhre rakṣaḥ samadamā vapaibhyo'brāhmaṇā yatame tvopasīdān .
purīṣiṇaḥ prathamānāḥ purastādārṣeyāste mā riṣan prāśitāraḥ ..32..
11.33
ārṣeyeṣu ni dadha odana tvā nānārṣeyāṇāmapyastyatra .
agnirme goptā marutaśca sarve viśve devā abhi rakṣantu pakvam ..33..
11.34
yajñaṃ duhānaṃ sadamitprapīnaṃ pumāṃsaṃ dhenuṃ sadanaṃ rayīṇām .
prajāmṛtatvamuta dīrghamāyū rāyaśca poṣairupa tvā sadema ..34..
11.35
vṛṣabho'si svarga ṛṣīn ārṣeyān gaccha .
sukṛtāṃ loke sīda tatra nau saṃskṛtam ..35..
11.36
samācinuṣvānusaṃprayāhyagne pathaḥ kalpaya devayānān .
etaiḥ sukṛtairanu gachema yajñaṃ nāke tiṣṭhantamadhi saptaraśmau ..36..
11.37
yena devā jyotiṣā dyāmudāyan brahmaudanaṃ paktvā sukṛtasya lokam .
tena geṣma sukṛtasya lokaṃ svarārohanto abhi nākamuttamam ..37..
11.37_13
11.2
bhavāśarvau mṛḍataṃ mābhi yātaṃ bhūtapatī paśupatī namo vām .
pratihitāmāyatāṃ mā vi srāṣṭaṃ mā no hiṃsiṣṭaṃ dvipado mā catuṣpadaḥ ..1..
11.37_14
śune kroṣṭre mā śarīrāṇi kartamaliklavebhyo gṛdhrebhyo ye ca kṛṣṇā aviṣyavaḥ .
makṣikāste paśupate vayāṃsi te vighase mā vidanta ..2..
11.37_15
krandāya te prāṇāya yāśca te bhava ropayaḥ .
namaste rudra kṛṇmaḥ sahasrākṣāyāmartya ..3..
11.37_16
purastātte namaḥ kṛṇma uttarādadharāduta .
abhīvargāddivasparyantarikṣāya te namaḥ ..4..
11.37_17
mukhāya te paśupate yāni cakṣūṃṣi te bhava .
tvace rūpāya saṃdṛśe pratīcīnāya te namaḥ ..5..
11.37_18
aṅgebhyasta udarāya jihvāyā āsyāya te .
dadbhyo gandhāya te namaḥ ..6..
11.37_19
astrā nīlaśikhaṇḍena sahasrākṣeṇa vājinā .
rudreṇārdhakaghātinā tena mā samarāmahi ..7..
11.37_20
sa no bhavaḥ pari vṛṇaktu viśvata āpa ivāgniḥ pari vṛṇaktu no bhavaḥ .
mā no'bhi māṃsta namo astvasmai ..8..
11.37_21
caturnamo aṣṭakṛtvo bhavāya daśa kṛtvaḥ paśupate namaste .
taveme pañca paśavo vibhaktā gāvo aśvāḥ puruṣā ajāvayaḥ ..9..
11.37_22
tava catasraḥ pradiśastava dyaustava pṛthivī tavedamugrorvantarikṣam .
tavedaṃ sarvamātmanvadyatprāṇatpṛthivīmanu ..10..
11.37_23
uruḥ kośo vasudhānastavāyaṃ yasminn imā viśvā bhuvanānyantaḥ .
sa no mṛḍa paśupate namaste paraḥ kroṣṭāro abhibhāḥ śvānaḥ paro yantvagharudo vikeśyaḥ ..11..
11.37_24
dhanurbibharṣi haritaṃ hiraṇyayaṃ sahasraghniṃ śatavadhaṃ śikhaṇḍin .
rudrasyeṣuścarati devahetistasyai namo yatamasyāṃ diśītaḥ ..12..
11.37_25
yo'bhiyāto nilayate tvāṃ rudra nicikīrṣati .
paścādanuprayuṅkṣe taṃ viddhasya padanīriva ..13..
11.37_26
bhavārudrau sayujā saṃvidānāvubhāvugrau carato vīryāya .
tābhyāṃ namo yatamasyāṃ diśītaḥ ..14..
11.37_27
namaste astvāyate namo astu parāyate .
namaste rudra tiṣṭhata āsīnāyota te namaḥ ..15..
11.37_28
namaḥ sāyaṃ namaḥ prātarnamo rātryā namo divā .
bhavāya ca śarvāya cobhābhyāmakaraṃ namaḥ ..16..
11.37_29
sahasrākṣamatipaśyaṃ purastādrudramasyantaṃ bahudhā vipaścitam .
mopārāma jihvayeyamānam ..17..
11.37_30
śyāvāśvaṃ kṛṣṇamasitaṃ mṛṇantaṃ bhīmaṃ rathaṃ keśinaḥ pādayantam .
pūrve pratīmo namo astvasmai ..18..
11.37_31
mā no'bhi srā matyaṃ devahetiṃ mā naḥ krudhaḥ paśupate namaste .
anyatrāsmaddivyāṃ śākhāṃ vi dhūnu ..19..
11.37_32
mā no hiṃsīradhi no brūhi pari ṇo vṛṅdhi mā krudhaḥ .
mā tvayā samarāmahi ..20..
11.37_33
mā no goṣu puruṣeṣu mā gṛdho no ajāviṣu .
anyatrogra vi vartaya piyārūṇāṃ prajāṃ jahi ..21..
11.37_34
yasya takmā kāsikā hetirekamaśvasyeva vṛṣaṇaḥ kranda eti .
abhipūrvaṃ nirṇayate namo astvasmai ..22..
11.37_35
yo'ntarikṣe tiṣṭhati viṣṭabhito'yajvanaḥ pramṛṇan devapīyūn .
tasmai namo daśabhiḥ śakvarībhiḥ ..23..
11.37_36
tubhyamāraṇyāḥ paśavo mṛgā vane hitā haṃsāḥ suparṇāḥ śakunā vayāṃsi .
tava yakṣaṃ paśupate apsvantastubhyaṃ kṣaranti divyā āpo vṛdhe ..24..
11.37_37
śiṃśumārā ajagarāḥ purīkayā jaṣā matsyā rajasā yebhyo asyasi .
na te dūraṃ na pariṣṭhāsti te bhava sadyaḥ sarvāṃ pari paśyasi bhūmiṃ pūrvasmāddhaṃsyuttarasmintsamudre ..25..
11.37_38
mā no rudra takmanā mā viṣeṇa mā naḥ saṃ srā divyenāgninā .
anyatrāsmadvidyutaṃ pātayaitām ..26..
11.37_39
bhavo divo bhava īśe pṛthivyā bhava ā papra urvantarikṣam .
tasyai namo yatamasyāṃ diśītaḥ ..27..
11.37_40
bhava rājan yajamānāya mṛḍa paśūnāṃ hi paśupatirbabhūtha .
yaḥ śraddadhāti santi devā iti catuṣpade dvipade'sya mṛḍa ..28..
11.37_41
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā no vahantamuta mā no vakṣyataḥ .
mā no hiṃsīḥ pitaraṃ mātaraṃ ca svāṃ tanvaṃ rudra mā rīriṣo naḥ ..29..
11.37_42
rudrasyailabakārebhyo'saṃsūktagilebhyaḥ .
idaṃ mahāsyebhyaḥ śvabhyo akaraṃ namaḥ ..30..
11.37_43
namaste ghoṣiṇībhyo namaste keśinībhyaḥ .
namo namaskṛtābhyo namaḥ saṃbhuñjatībhyaḥ .
namaste deva senābhyaḥ svasti no abhayaṃ ca naḥ ..31..
11.37_44
11.3
tasyaudanasya bṛhaspatiḥ śiro brahma mukham ..1..
11.37_45
dyāvāpṛthivī śrotre sūryācandramasāvakṣiṇī saptaṛṣayaḥ prāṇāpānāḥ ..2..
11.37_46
cakṣurmusalaṃ kāma ulūkhalam ..3..
11.37_47
ditiḥ śūrpamaditiḥ śūrpagrāhī vāto'pāvinak..4..
11.37_48
aśvāḥ kaṇā gāvastaṇḍulā maśakāstuṣāḥ ..5..
11.37_49
kabru phalīkaraṇāḥ śaro'bhram ..6..
11.37_50
śyāmamayo'sya māṃsāni lohitamasya lohitam ..7..
11.37_51
trapu bhasma haritaṃ varṇaḥ puṣkaramasya gandhaḥ ..8..
11.37_52
khalaḥ pātraṃ sphyāvaṃsāvīṣe anūkye ..9..
11.37_53
āntrāṇi jatravo gudā varatrāḥ ..10..
11.37_54
iyameva pṛthivī kumbhī bhavati rādhyamānasyaudanasya dyaurapidhānam ..11..
11.37_55
sītāḥ parśavaḥ sikatā ūbadhyam ..12..
11.37_56
ṛtaṃ hastāvanejanaṃ kulyopasecanam ..13..
11.37_57
ṛcā kumbhyadhihitārtvijyena preṣitā ..14..
11.37_58
brahmaṇā parigṛhītā sāmnā paryūḍhā ..15..
11.37_59
bṛhadāyavanaṃ rathantaraṃ darviḥ ..16..
11.37_60
ṛtavaḥ paktāra ārtavāḥ samindhate ..17..
11.37_61
caruṃ pañcabilamukhaṃ gharmo'bhīndhe ..18..
11.37_62
odanena yajñavataḥ sarve lokāḥ samāpyāḥ ..19..
11.37_63
yasmintsamudro dyaurbhūmistrayo'varaparaṃ śritāḥ ..20..
11.37_64
yasya devā akalpantocchiṣṭe ṣaḍaśītayaḥ ..21..
11.37_65
taṃ tvaudanasya pṛchāmi yo asya mahimā mahān ..22..
11.37_66
sa ya odanasya mahimānaṃ vidyāt..23..
11.37_67
nālpa iti brūyān nānupasecana iti nedaṃ ca kiṃ ceti ..24..
11.37_68
yāvaddātābhimanasyeta tan nāti vadet..25..
11.37_69
brahmavādino vadanti parāñcamodanaṃ prāśī3ḥ pratyañcā3 iti ..26..
11.37_70
tvamodanaṃ prāśī3 tvāmodanā3 iti ..27..
11.37_71
parāñcaṃ cainaṃ prāśīḥ prāṇāstvā hāsyantītyenamāha ..28..
11.37_72
pratyañcaṃ cainaṃ prāśīrapānāstvā hāsyantītyenamāha ..29..
11.37_73
naivāhamodanaṃ na māmodanaḥ ..30..
11.37_74
odana evaudanaṃ prāśīt..31..
11.37_75
tataścainamanyena śīrṣṇā prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
jyeṣṭhataste prajā mariṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
bṛhaspatinā śīrṣṇā .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..32.. [1]
11.37_76
tataścainamanyābhyāṃ śrotrābhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
badhiro bhaviṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
dyāvāpṛthivībhyāṃ śrotrābhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..33.. [2]
11.37_77
tataścainamanyābhyāmakṣībhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
andho bhaviṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
sūryācandramasābhyāmakṣībhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..34.. [3]
11.37_78
tataścainamanyena mukhena prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
mukhataste prajā mariṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
brahmaṇā mukhena .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..35.. [4]
11.37_79
tataścainamanyayā jihvayā prāśīryayā caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
jihvā te mariṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
agnerjihvayā .
tayainaṃ prāśiṣaṃ tayainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..36.. [5]
11.37_80
tataścainamanyairdantaiḥ prāśīryaiścaitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
dantāste śatsyantītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
ṛtubhirdantaiḥ .
tairenaṃ prāśiṣaṃ tairenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..37.. [6]
11.38
tataścainamanyaiḥ prāṇāpānaiḥ prāśīryaiścaitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
prāṇāpānāstvā hāsyantītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
saptaṛṣibhiḥ prāṇāpānaiḥ .
tairenaṃ prāśiṣaṃ tairenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..38.. [7]
11.39
tataścainamanyena vyacasā prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
rājayakṣmastvā haniṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
antarikṣeṇa vyacasā .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..39.. [8]
11.40
tataścainamanyena pṛṣṭhena prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
vidyuttvā haniṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
divā pṛṣṭhena .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..40.. [9]
11.41
tataścainamanyenorasā prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
kṛṣyā na rātsyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
pṛthivyorasā .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..41.. [10]
11.42
tataścainamanyenodareṇa prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
udaradārastvā haniṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
satyenodareṇa .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..42.. [11]
11.43
tataścainamanyena vastinā prāśīryena caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
apsu mariṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
samudreṇa vastinā .
tenainaṃ prāśiṣaṃ tenainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..43.. [12]
11.44
tataścainamanyābhyāmūrubhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
ūrū te mariṣyata ityenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
mitrāvaruṇayorūrubhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..44.. [13]
11.45
tataścainamanyābhyāmaṣṭhīvadbhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
srāmo bhaviṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
tvaṣṭuraṣṭhīvadbhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..45.. [14]
11.46
tataścainamanyābhyāṃ pādābhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
bahucārī bhaviṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
aśvinoḥ pādābhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..46.. [15]
11.47
tataścainamanyābhyāṃ prapadābhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
sarpastvā haniṣyatītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
savituḥ prapadābhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..47.. [16]
11.48
tataścainamanyābhyāṃ hastābhyāṃ prāśīryābhyāṃ caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
brāhmaṇaṃ haniṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
ṛtasya hastābhyām .
tābhyāmenaṃ prāśiṣaṃ tābhyāmenamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..48.. [17]
11.49
tataścainamanyayā pratiṣṭhayā prāśīryayā caitaṃ pūrva ṛṣayaḥ prāśnan .
apratiṣṭhāno'nāyatano mariṣyasītyenamāha .
taṃ vā ahaṃ nārvāñcaṃ na parāñcaṃ na pratyañcam .
satye pratiṣṭhāya .
tayainaṃ prāśiṣaṃ tayainamajīgamam .
eṣa vā odanaḥ sarvāṅgaḥ sarvaparuḥ sarvatanūḥ .
sarvāṅga eva sarvaparuḥ sarvatanūḥ saṃ bhavati ya evaṃ veda ..49.. [18]
11.50
etadvai bradhnasya viṣṭapaṃ yadodanaḥ ..50.. [1]
11.51
bradhnaloko bhavati bradhnasya viṣṭapi śrayate ya evaṃ veda ..51.. [2]
11.52
etasmādvā odanāttrayastriṃśataṃ lokān niramimīta prajāpatiḥ ..52.. [3]
11.53
teṣāṃ prajñānāya yajñamasṛjata ..53.. [4]
11.54
sa ya evaṃ viduṣa upadraṣṭā bhavati prāṇaṃ ruṇaddhi ..54.. [5]
11.55
na ca prāṇaṃ ruṇaddhi sarvajyāniṃ jīyate ..55.. [6]
11.56
na ca sarvajyāniṃ jīyate purainaṃ jarasaḥ prāṇo jahāti ..56.. [7]
11.56_81
11.4(11.6)
prāṇāya namo yasya sarvamidaṃ vaśe .
yo bhūtaḥ sarvasyeśvaro yasmintsarvaṃ pratiṣṭhitam ..1..
11.56_82
namaste prāṇa krandāya namaste stanayitnave .
namaste prāṇa vidyute namaste prāṇa varṣate ..2..
11.56_83
yatprāṇa stanayitnunābhikrandatyoṣadhīḥ .
pra vīyante garbhān dadhate'tho bahvīrvi jāyante ..3..
11.56_84
yatprāṇa ṛtāvāgate'bhikrandatyoṣadhīḥ .
sarvaṃ tadā pra modate yatkiṃ ca bhūmyāmadhi ..4..
11.56_85
yadā prāṇo abhyavarṣīdvarṣeṇa pṛthivīṃ mahīm .
paśavastatpra modante maho vai no bhaviṣyati ..5..
11.56_86
abhivṛṣṭā oṣadhayaḥ prāṇena samavādiran .
āyurvai naḥ prātītaraḥ sarvā naḥ surabhīrakaḥ ..6..
11.56_87
namaste astvāyate namo astu parāyate .
namaste prāṇa tiṣṭhata āsīnāyota te namaḥ ..7..
11.56_88
namaste prāṇa prāṇate namo astvapānate .
parācīnāya te namaḥ pratīcīnāya te namaḥ sarvasmai ta idaṃ namaḥ ..8..
11.56_89
yā te prāṇa priyā tanūryo te prāṇa preyasī .
atho yadbheṣajaṃ tava tasya no dhehi jīvase ..9..
11.56_90
prāṇaḥ prajā anu vaste pitā putramiva priyam .
prāṇo ha sarvasyeśvaro yacca prāṇati yacca na ..10..
11.56_91
prāṇo mṛtyuḥ prāṇastakmā prāṇaṃ devā upāsate .
prāṇo ha satyavādinamuttame loka ā dadhat..11..
11.56_92
prāṇo virāṭprāṇo deṣṭrī prāṇaṃ sarva upāsate .
prāṇo ha sūryaścandramāḥ prāṇamāhuḥ prajāpatim ..12..
11.56_93
prāṇāpānau vrīhiyavāvanaḍvān prāṇa ucyate .
yave ha prāṇa āhito'pāno vrīhirucyate ..13..
11.56_94
apānati prāṇati puruṣo garbhe antarā .
yadā tvaṃ prāṇa jinvasyatha sa jāyate punaḥ ..14..
11.56_95
prāṇamāhurmātariśvānaṃ vāto ha prāṇa ucyate .
prāṇe ha bhūtaṃ bhavyaṃ ca prāṇe sarvaṃ pratiṣṭhitam ..15..
11.56_96
ātharvaṇīrāṅgirasīrdaivīrmanuṣyajā uta .
oṣadhayaḥ pra jāyante yadā tvaṃ prāṇa jinvasi ..16..
11.56_97
yadā prāṇo abhyavarṣīdvarṣeṇa pṛthivīṃ mahīm .
oṣadhayaḥ pra jāyante'tho yāḥ kāśca vīrudhaḥ ..17..
11.56_98
yaste prāṇedaṃ veda yasmiṃścāsi pratiṣṭhitaḥ .
sarve tasmai baliṃ harān amuṣmiṃlloka uttame ..18..
11.56_99
yathā prāṇa balihṛtastubhyaṃ sarvāḥ prajā imāḥ .
evā tasmai baliṃ harān yastvā śṛṇavatsuśravaḥ ..19..
11.56_100
antargarbhaścarati devatāsvābhūto bhūtaḥ sa u jāyate punaḥ .
sa bhūto bhavyaṃ bhaviṣyatpitā putraṃ pra viveśā śacībhiḥ ..20..
11.56_101
ekaṃ pādaṃ notkhidati salilāddhaṃsa uccaran .
yadaṅga sa tamutkhiden naivādya na śvaḥ syāt.
na rātrī nāhaḥ syān na vyuchetkadā cana ..21..
11.56_102
aṣṭācakraṃ vartata ekanemi sahasrākṣaraṃ pra puro ni paścā .
ardhena viśvaṃ bhuvanaṃ jajāna yadasyārdhaṃ katamaḥ sa ketuḥ ..22..
11.56_103
yo asya viśvajanmana īśe viśvasya ceṣṭataḥ .
anyeṣu kṣipradhanvane tasmai prāṇa namo'stu te ..23..
11.56_104
yo asya sarvajanmana īśe sarvasya ceṣṭataḥ .
atandro brahmaṇā dhīraḥ prāṇo mānu tiṣṭhatu ..24..
11.56_105
ūrdhvaḥ supteṣu jāgāra nanu tiryaṅni padyate .
na suptamasya supteṣvanu śuśrāva kaścana ..25..
11.56_106
prāṇa mā matparyāvṛto na madanyo bhaviṣyasi .
apāṃ garbhamiva jīvase prāṇa badhnāmi tvā mayi ..26..
11.56_107
11.5(11.7)
brahmacārīṣṇaṃścarati rodasī ubhe tasmin devāḥ saṃmanaso bhavanti .
sa dādhāra pṛthivīṃ divaṃ ca sa ācāryaṃ tapasā piparti ..1..
11.56_108
brahmacāriṇaṃ pitaro devajanāḥ pṛthagdevā anusaṃyanti sarve .
gandharvā enamanvāyan trayastriṃśattriśatāḥ ṣaṭsahasrāḥ sarvāntsa devāṃstapasā piparti ..2..
11.56_109
ācārya upanayamāno brahmacāriṇaṃ kṛṇute garbhamantaḥ .
taṃ rātrīstisra udare bibharti taṃ jātaṃ draṣṭumabhisaṃyanti devāḥ ..3..
11.56_110
iyaṃ samitpṛthivī dyaurdvitīyotāntarikṣaṃ samidhā pṛṇāti .
brahmacārī samidhā mekhalayā śrameṇa lokāṃstapasā piparti ..4..
11.56_111
pūrvo jāto brahmaṇo brahmacārī gharmaṃ vasānastapasodatiṣṭhat.
tasmājjātaṃ brāhmaṇaṃ brahma jyeṣṭhaṃ devāśca sarve amṛtena sākam ..5..
11.56_112
brahmacāryeti samidhā samiddhaḥ kārṣṇaṃ vasāno dīkṣito dīrghaśmaśruḥ .
sa sadya eti pūrvasmāduttaraṃ samudraṃ lokāntsaṃgṛbhya muhurācarikrat..6..
11.56_113
brahmacārī janayan brahmāpo lokaṃ prajāpatiṃ parameṣṭhinaṃ virājam .
garbho bhūtvāmṛtasya yonāvindro ha bhūtvāsurāṃstatarha ..7..
11.56_114
ācāryastatakṣa nabhasī ubhe ime urvī gambhīre pṛthivīṃ divaṃ ca .
te rakṣati tapasā brahmacārī tasmin devāḥ saṃmanaso bhavanti ..8..
11.56_115
imāṃ bhūmiṃ pṛthivīṃ brahmacārī bhikṣāmā jabhāra prathamo divaṃ ca .
te kṛtvā samidhāvupāste tayorārpitā bhuvanāni viśvā ..9..
11.56_116
arvāganyaḥ paro anyo divaspṛṣṭhādguhā nidhī nihitau brāhmaṇasya .
tau rakṣati tapasā brahmacārī tatkevalaṃ kṛṇute brahma vidvān ..10..
11.56_117
arvāganya ito anyaḥ pṛthivyā agnī sameto nabhasī antareme .
tayoḥ śrayante raśmayo'dhi dṛḍhāstān ā tiṣṭhati tapasā brahmacārī ..11..
11.56_118
abhikrandan stanayann aruṇaḥ śitiṅgo bṛhacchepo'nu bhūmau jabhāra .
brahmacārī siñcati sānau retaḥ pṛthivyāṃ tena jīvanti pradiśaścatasraḥ ..12..
11.56_119
agnau sūrye candramasi mātariśvan brahmacāryapsu samidhamā dadhāti .
tāsāmarcīṃṣi pṛthagabhre caranti tāsāmājyaṃ puruṣo varṣamāpaḥ ..13..
11.56_120
ācāryo mṛtyurvaruṇaḥ soma oṣadhayaḥ payaḥ .
jīmūtā āsantsatvānastairidaṃ svarābhṛtam ..14..
11.56_121
amā ghṛtaṃ kṛṇute kevalamācāryo bhūtvā varuṇaḥ .
yadyadaicchatprajāpatau tadbrahmacārī prāyacchatsvān mitro adhyātmanaḥ ..15..
11.56_122
ācāryo brahmacārī brahmacārī prajāpatiḥ .
prajāpatirvi rājati virāḍindro'bhavadvaśī ..16..
11.56_123
brahmacaryeṇa tapasā rājā rāṣṭraṃ vi rakṣati .
ācāryo brahmacaryeṇa brahmacāriṇamicchate ..17..
11.56_124
brahmacaryeṇa kanyā yuvānaṃ vindate patim .
anaḍvān brahmacaryeṇāśvo ghāsaṃ jigīṣati ..18..
11.56_125
brahmacaryeṇa tapasā devā mṛtyumapāghnata .
indro ha brahmacaryeṇa devebhyaḥ svarābharat..19..
11.56_126
oṣadhayo bhūtabhavyamahorātre vanaspatiḥ .
saṃvatsaraḥ saha ṛtubhiste jātā brahmacāriṇaḥ ..20..
11.56_127
pārthivā divyāḥ paśava āraṇyā grāmyāśca ye .
apakṣāḥ pakṣiṇaśca ye te jātā brahmacāriṇaḥ ..21..
11.56_128
pṛthaksarve prājāpatyāḥ prāṇān ātmasu bibhrati .
tāntsarvān brahma rakṣati brahmacāriṇyābhṛtam ..22..
11.56_129
devānāmetatpariṣūtamanabhyārūḍhaṃ carati rocamānam .
tasmājjātaṃ brāhmaṇaṃ brahma jyeṣṭhaṃ devāśca sarve amṛtena sākam ..23..
11.56_130
brahmacārī brahma bhrājadbibharti tasmin devā adhi viśve samotāḥ .
prāṇāpānau janayann ādvyānaṃ vācaṃ mano hṛdayaṃ brahma medhām ..24..
11.56_131
cakṣuḥ śrotraṃ yaśo asmāsu dhehyannaṃ reto lohitamudaram ..25..
11.56_132
tāni kalpan brahmacārī salilasya pṛṣṭhe tapo'tiṣṭhattapyamānaḥ samudre .
sa snāto babhruḥ piṅgalaḥ pṛthivyāṃ bahu rocate ..26..
11.56_133
11.6(11.8)
agniṃ brūmo vanaspatīn oṣadhīruta vīrudhaḥ .
indraṃ bṛhaspatiṃ sūryaṃ te no muñcantvaṃhasaḥ ..1..
11.56_134
brūmo rājānaṃ varuṇaṃ mitraṃ viṣṇumatho bhagam .
aṃśaṃ vivasvantaṃ brūmaste no muñcantvaṃhasaḥ ..2..
11.56_135
brūmo devaṃ savitāraṃ dhātāramuta pūṣaṇam .
tvaṣṭāramagriyaṃ brūmaste no muñcantvaṃhasaḥ ..3..
11.56_136
gandharvāpsaraso brūmo aśvinā brahmaṇaspatim .
aryamā nāma yo devaste no muñcantvaṃhasaḥ ..4..
11.56_137
ahorātre idaṃ brūmaḥ sūryācandramasāvubhā .
viśvān ādityān brūmaste no muñcantvaṃhasaḥ ..5..
11.56_138
vātaṃ brūmaḥ parjanyamantarikṣamatho diśaḥ .
āśāśca sarvā brūmaste no muñcantvaṃhasaḥ ..6..
11.56_139
muñcantu mā śapathyādahorātre atho uṣāḥ .
somo mā devo muñcatu yamāhuścandramā iti ..7..
11.56_140
pārthivā divyāḥ paśava āraṇyā uta ye mṛgāḥ .
śakuntān pakṣiṇo brūmaste no muñcantvaṃhasaḥ ..8..
11.56_141
bhavāśarvāvidaṃ brūmo rudraṃ paśupatiśca yaḥ .
iṣūryā eṣāṃ saṃvidma tā naḥ santu sadā śivāḥ ..9..
11.56_142
divaṃ brūmo nakṣatrāṇi bhūmiṃ yakṣāṇi parvatān .
samudrā nadyo veśantāste no muñcantvaṃhasaḥ ..10..
11.56_143
saptaṛṣīn vā idaṃ brūmo'po devīḥ prajāpatim .
pitṝn yamaśreṣṭhān brūmaste no muñcantvaṃhasaḥ .11..
11.56_144
ye devā diviṣado antarikṣasadaśca ye .
pṛthivyāṃ śakrā ye śritāste no muñcantvaṃhasaḥ ..12..
First 200 of 757 passages. Read on
Linked texts (9)
- Śaunakasaṃhitā — Sanskrit
- Kubjikopāsanāmṛtapūrṇopaniṣat — Sanskrit
- Gopathabrāhmaṇa (ed. Gaastra 1919) — Sanskrit
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- Aṅgirasī — Sanskrit
- Pippalādaśākhā — Sanskrit
- Prāṇasūkta — Sanskrit
- Vedāmṛta — Śrīpāda Dāmodara Sātavalekara, Sanskrit
- Āyurvedīya Hitopadeśa — Raṇajitrāya Desāī, Sanskrit