Pramāṇa · Search · About · API

Rigveda 7.6

Ṛgvedasaṃhitābhāṣya 7.6

Language
Sanskrit

7.6

ut īraya udgamayatvamātmajyotiriti śeṣaḥ | pitarā pitā mātretyekaśeṣavijñānāt sarvaprāṇinānmātāpitṛbhūte dyāvāpṛthivyau pratīti śeṣaḥ | athavā ādityādijyotiṣṭudgamanasya ca prakāśanasya ca saṃbandhadarśanāt | udgamanena prakāśanaṃ lakṣyate prakāśayobhe āvadyā vā pṛthivyau suṣṭhu jvālityarthaḥ ? | kimiva | jāra ā bhagaṃ | ākāro'tropamārthaḥ | rātrernakṣatrādijyotīrdīptināñca jarayitṛtvājjāra| ādityaḥ savitṛśabda [ o ] vā dyusthānaḥ | sa yathā bhagamādityandyusthānamevottarādyastaṃ bhajanīyaṃ vā svajyotiḥ bhaumaṃ vā pāradārika eva bhago'pi strī bhagaḥ yathājāraḥ pāradārikino devā haryato yāgaṃ kāmayamānān hṛttaḥ hṛdayena iṣyati |
iṣirayaṃ gatyarthaśśuddho'pyadhyupasargapūrvo'tra draṣṭavyaḥ adhīṣyati adhigacchati devāṃsyabhavetyarthaḥ ? | vivaktiva [ vi ? ] vakṣa [ti] śastralakṣaṇā stutīḥ vahnirvoḍhā stutīnāndevān prati prāpayitā hotā | svapasyate śobhanañca svakarma kartumicchati | makhaḥ | †makha śabdādyajñanāmnastatkarotīti ṇic ṇyantādvikkṛte makha iti yajñakāryadhvaryu rucyate | taviṣyate | tavatirvṛddhyarthaḥ | sa cātrāntarṇītasanarthaśca draṣṭavyaḥ kṛta ? viyaṣati ca stotralakṣaṇā stutīrvardhayituñcacchatītyarthaḥ | asuraḥ prāṇavān prajñāvān vā udgātā| vepate ṣṭuvepṛ kaṃpane utpanne ce [ tyanye ?] tne ṛtvikarma vaiguṇye prāyaścittakāritvāt karmavaiguṇyotpattervibhyat kaṃpate ca | matī matyā buddhyā | kaḥ sāmarthyāt brahmā| yato yajamānaḥ sarvārvvijaśca
svaṃ svaṃ karma kartumiccha[nti]nta | tacca tvadudyāmanamantareṇa na śakyate karttuṃ | ata udyāmayetyarthaḥ ||

Linked texts (1)