Isha Upanishad 2
Commentary of Śaṅkarācārya of Śaṅkarācārya 2
- Language
- Sanskrit
2
vivṛtiḥ |—idānīmiti | jijīviṣediti | bhavāniti śeṣaḥ | puruṣavyatyayaḥ prakaraṇāt | puruṣāyuṣasya śatavarṣaparimitatvāt śatagrahaṇam | kālādhvanoratyantasaṃyoga iti dvitīyā | yāvacchakti karttavyaṃ na kadāpi tyājyamiti | karmmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana | mā karmmaphalaheturbhūmā te saṅgo'stvakarmmaṇīti | brahmaṇyādhāya karmmāṇi saṅgaṃ śaṅkaraḥ |—evamātmavidaḥ putrāyeṣaṇāvayasannāsinātmajñānaniṣṭhatayātmā rakṣitavya ityeṣa vedārthaḥ | athetarasyānātmajñatayātmagrahaṇāyuktasyedamupadiśati mantraḥ | kurvvanneva iha nirvvarttayanneva karmāāṇyagnihotrādīni jijīviṣejjīvitumicchecchataṃ śatasaṅkhyākāḥ samāḥ saṃvatsarān | tāvaddhi puruṣasya paramāyuruṣitam | yathā prāptamanuvādena yajjijīviṣecchataṃ varṣāṇi tat kurvvanneva karmāāṇītyetadvidhīyate | evamevamprakāre tvayi jijīviṣati nare naramātrābhimānini ita etasmādagnihotrādīni karmāṇi kurvvato vattamānāt prakārādanyathā prakārāntaraṃ nāsti yena prakāreṇāśubhaṃ karma na lipyate karmaṇā na lipyasa ityarthaḥ | ataḥ śāstravihitāni karmāāṇyagnihotrādīni kurvvanneva jijīviṣet | kathaṃ punaridamavagamyate | pūrvveṇa mantreṇa sannyāsajñānāniṣṭhatoktā dvitīyena tadaśaktasya karmmaniṣṭhetyucyate | jñānakarmmaṇorvvirodhaṃ parvvatavadakampyaṃ yathoktaṃ na smarasi kim | ihāpyuktaṃ yo hi jijīviṣet sa karmma kurvvan | īśā vāsyamidaṃ sarvvaṃ tena tyaktena bhuñjīthā māgṛdhaḥ kasya sviddhanamiti | na jīvite maraṇe vā gṛdhiṃ kurvītāraṇyamiyāditi ca | tato na punareyāditi sannyāsaśāsanāt | ubhayoḥ phalabhedañca vakṣyati | imau dvāveva panthānāvapuniṣkrāntatarau bhavataḥ kriyāpathaścaivaṃ purastāt sannyāsaśca | tayoḥ sannyāsa evātirecayati | nyāsa evātyarecayaditi taittirīyake | dvāvimāvatha panthānau yatra vedāḥ pratiṣṭhitāḥ | pravṛttilakṣaṇo dharmmo nivṛttau ca vibhāvita ityādi putrāya vicāthrya niścitamuktaṃ vyāsena vedācāryyeṇa bhagavatā | vibhāgañcānayordarśayiṣyāmaḥ |
1 ||
Linked texts (1)
- Īśopaniṣad — Sanskrit