Isha Upanishad 8
Commentary of Śaṅkarācārya of Śaṅkarācārya 8
- Language
- Sanskrit
8
vivṛtiḥ|—evambhūtātmajñānina iti| paryyagāditi| chandasi luṅ laṅ liṭ iti sūtrādvarttamāne luṅ| akāyamiti sūkṣmaśarīraniṣedhaḥ asnāviramiti strāvopalakṣitadhātumayasthūlaśarīraniṣedha ityapaunaruktam| śāśvatībhya iti vibhaktivyatyayaḥ| yāthātathyataḥ iti| yāthātathyabhāvo yāthātathyaṃ tena bhede tṛtīyā| paribhūriti| paribhavati sarvvaṃ vaśīkaroti iti paribhūḥ| svayambhūriti| svayamevānyadanapekṣya bhavatīti svayambhūḥ| yadvā sa prakṛtaḥ paramātmā paritaḥ agāt sarvvaṃ vyāpat| śukramityādyāḥ śabdāḥ puṃstvena vipariṇeyāḥ sa ityupakramāt| śuklo dīptimān| akāyo'snāvira iti sthūlasūkṣmadehaśūnyaḥ| avraṇaḥ akṣataḥ vināśaśūnyaḥ| śuddhaḥ rāgādyanāvilaḥ| apāpaviddhaḥ karmmaśūnyaḥ| kaviḥ sarvvajñaḥ| manīṣī caturaḥ| paribhūḥ māyābhibhavī| svayambhū nirhetukaḥ| yāthātathyataḥ satyatayā| ṛtaṃ satyaṃ samīcīnaṃ samyak tathyaṃ yathātatham iti halāyudhaḥ| arthān mahyādīn| samāḥ samvatsarān vyāpya| samvatsaro vatsaro'bdī hāyano'strī śarat samāḥ ityamaraḥ|
śaṅkaraḥ|—yo'yamatotairmantrairukta ātmā sa svena rūpeṇaityāhāyaṃ mantraḥ| sa paryyagāt sa ātmā paryyagāt pari samantādagādgatavān ākāśavadvyāpītyarthaḥ| śukraṃ śuddhaṃ jyotiṣmaddīptimānityarthaḥ| akāyamaśarīro liṅgaśarīravarjita ityarthaḥ| avraṇamakṣatam| asnāviraṃ snāvāḥ śirā yasminna vidyanta ityasnāvirastam| asnāviramavraṇamityābhyāṃ sthūlaśarīrapratiṣedhaḥ| śuddhaṃ nirmalam| apāpaviddhaṃ dharmmādharmmādipāpavarjitamiti| śukramityādīni vacāṃsi puṃliṅgatve pariṇeyāni| sa paryyagādityapakramya kavirmanīṣīti puṃliṅgenopasaṃhārāt| kaviḥ krāntadarśī sarvvadṛk| nānyato'sti draṣṭetyādi śruteḥ| manīṣī manasa īśitā sarvvajña īśvara ityarthaḥ| paribhūḥ sarvvaṣāmuparyyupari bhavatīti paribhūḥ | svayambhūḥ svayaṃ bhavatīti yeṣāmupari bhavati yaścopari bhavati sa sarva্বঃ স্বয়মেব ভবতীতি স্বয়ম্ভূḥ | স nityamukta īśvaro yāthātathyataḥ sarvvajñātvādyāthātathābhāvo yāthātathyaṃ yathābhūtakarmaphalasādhanato'rthān karttavyapadārthān vyadadhādvihitavān yathānurūpaṃ vyabhajadityarthaḥ | śāśvatībhyo nityābhyaḥ samābhyaḥ saṃvatsarākhyebhyaḥ prajāpatibhyaḥ ityarthaḥ |
Linked texts (1)
- Īśopaniṣad — Sanskrit