Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 1.2.16-2

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 1.2.16-2

Language
Sanskrit

1.2.16-2

ā.bhā. - prīyamāṇaḥ - naciketasaḥ buddhivaibhavam avekṣya santuṣyan mahātmā - mahat vipulam udāraṃ mano yasya tādṛśaḥ udāracetā ityarthaḥ | evambhūto mṛtyuḥ tam - naciketasaṃ śiṣyam, abravīt - uktavān | kim ityatrāha - iha - tvayi prasannatānimittakam, iha ityatra saptamyāḥ nimittārthakatvāśrayaṇam | yataḥ ahaṃ tvayi prasannaḥ, tata eva adhikaṃ varaṃ dātumicchāmi iti bhāvaḥ | bhūyaḥ - punarapi adya - idānīm | etena prasannatāyāḥ atiśayo dyotyate | tata eva vilambaṃ na kṣamate ityāśayaḥ varam - pūrvapratijñātavaratrayāpekṣayā adhikaṃ caturthaṃ varaṃ, tavakṛte dadāmi - prayacchāmi iti | ko'sau varaḥ ? ityatrāha - ayaṃ mayā samupadiṣṭaḥ agniḥ, tavaiva nāmnā - nāciketaḥ iti saṃjñayā bhavitā - prasiddho bhavet iti | anekarūpām - anekāni nānāvidhāni rūpāṇi nīlapītādīni cākacakyavanti yasyāṃ tāṃ vicitravarṇām | imām - pratyakṣāṃ puraḥsthitam | sṛṃkām- karṇapriyamadhuraśabdavatīṃ ratnamālām gṛhāṇa - aṅgīkuruṣva ityarthaḥ |
su. - śiṣyamatikauśalam avalokya tuṣyan mahāmanā mṛtyuḥ bhūyo varaṃ tava iha adya dadāmi iti abravīt tam naciketasam | yaścāyaṃ mayopadiṣṭaḥ agniḥ, tavaiva nāmnā prathito bhavitā | anekarūpām - vicitrām, imāṃ sṛṃkā ca - ratnamālāṃ ca gṛhāṇa - ayaṃ ca prāk pratiśrutāt varatrayāt adhikaḥ ||

Linked texts (1)