Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 2.1.p6

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 2.1.p6

Language
Sanskrit

2.1.p6

parasparavilakṣaṇaḥ, arthaḥ - prayojanaṃ yayoḥ te bhinnaprayojane | ekasya mokṣaḥ, aparasya tu abhyudayaḥ prayojanamiti bhāvaḥ | etena prayojanamārgayoḥ bhedahetuḥ pradarśitaḥ | puruṣam - svasvādhikāriṇam, sinītaḥ badhnītaḥ, śreyovartmamokṣārthinaṃ svasmin pravartayati svavaśe kṛtvā, preyovartma tu abhyudayārthinaṃ svavaśe kṛtvā svasmin pravartayati iti bhāvaḥ | tayoḥ - śreyaḥ preyomārgayoḥ madhye, śreyaḥ - śreyomārgam, ādadānasya - gṛhṇataḥ, niḥśreyasāya1 prayatnam ācarataḥ, sādhu - śivaṃ niḥśreyasamiti yāvat | tadeva hi vāstavaṃ śivam; nityatvāt iti bhāvaḥ bhavati | yaḥ - yastu, preyo'bhyudayavartma, vṛṇīte - svīkaroti, abhyudayasādhane jyotiṣṭomādau yatnam ādadhāti, saḥ iti adhyāhāryam| arthāt - paramapuruṣārthāt niḥśreyasāt hīyate - viyujyate, u avadhāraṇe, puruṣārthāt sa bhraṣṭo'vaśyaṃ bhavati ityarthaḥ | mārgavaraṇe eva buddheḥ upayogaḥ prathamaḥ kāryaḥ | tvayā mokṣamārga eva vṛtaḥ iti praśaṃsārhaḥ tvam iti śiṣyaṃ prativyanakti2 mṛtyuḥ atra

Linked texts (1)