Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 2.8-2

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 2.8-2

Language
Sanskrit

2.8-2

tato'ṇutaram, tatra tarkasyāprasarāt idañca brahmatattvam aṇoraṇutaram iti hetoḥ, apratarkyam - tarkāgocarabhūtam | ato na svatarkamātreṇa, avaropadeśasahakṛtatarkeṇa vā jñātum arham iti bhāvaḥ |
su. - kuto vaktuḥ jñāturvā daurlabhyamityatrāha - na nareṇeti | yadyapi śrutavedāntāḥ pāṇḍityamātraprayojanā bahavaḥ santi nāma, te hi anadhigatātmasākṣātkārā avarā eva, na teṣu anyatamena avareṇa nareṇa proktaḥ, eṣa ātmā suvijñeyaḥ, tasmāt yena proktaḥ ayaṃ ayaṃ suṣṭhu vijñāyeta; sa tu kuśalo vaktā kaścideva | evaṃ kuśalena proktaḥ api ayaṃ anādipāpavāsanābhibhūtena viṣayonmukhacetasā avareṇa nareṇa, na suṣṭhu vijñeyaḥ ; tajjñātā'pi kuśalānuśiṣṭaḥ kaścideva | yasmādguruṇā anuśiṣṭo'pi yathāvat jñātā atra durlabhaḥ ; tasmāt, vinā'tra gurūpadeśam ūhāpohanipuṇasyāpi, jñānaṃ na ghaṭetaivetyāha - ananyaprokta iti| anyena - guruṇā, prokte - svayameva paryālociteti yāvat | atra - ātmasvarūpe, gatiḥ nāsti - gamyate aneneti, gatiḥ - avakāśaḥ, so'pi nāsti ityarthaḥ | jñānakathā'pi na iti yāvat | tarkakuśalasya kim ? iti durjñeyam ityatrāha - aṇīyān iti | yasmādeṣaḥ aṇupramāṇādapi aṇīyān - atisūkṣmaḥ | tasmādūhāpohaśālinā api ajñātaṃ tatsvarūpam ||

Linked texts (1)