Pramāṇa · Search · About · API

Katha Upanishad 2.9

Commentary of Śaṅkarācārya of Śaṅkarācārya 2.9

Language
Sanskrit

2.9

ato'nanyaprokta ātmanyutpannā yeyamāgamaprabhavā matiḥ, naiṣā tarkeṇa svabuddhyabhyūhamātreṇa āpaneyā nāpanīyā na prāpaṇīyetyarthaḥ ; nāpanetavyā vā ; nopahantavyā | tārkiko hyanāgamajñaḥ svabuddhiparikalpitaṃ yatkiṃcideva kalpayati | ata eva ca yeyamāgamaprabhūtā matiḥ anyenaiva āgamābhijñenācāryeṇaiva tārkikāt, proktā satī sujñānāya bhavati he preṣṭha priyatama | kā punaḥ sā tarkāgamyā matiḥ iti, ucyate— yāṃ tvaṃ matiṃ madvarapradānena āpaḥ prāptavānasi | satyā avitathaviṣayā dhṛtiryasya tava sa tvaṃ satyadhṛtiḥ | batāsītyanukampayannāha mṛtyurnaciketasaṃ vakṣyamāṇavijñānastutaye | tvādṛk tvattulyaḥ naḥ asmabhyaṃ bhūyāt bhavatāt | bhavatvanyaḥ putraḥ śiṣyo vā praṣṭā | kīdṛk ? yādṛktvaṃ he naciketaḥ praṣṭā ||
punarapi tuṣṭa āha — jānāmyahaṃ śevadhiḥ nidhiḥ karmaphalalakṣaṇaḥ nidhiriva prārthyata iti | asau anityam anitya iti jānāmi | na hi yasmāt anityaiḥ adhruvaiḥ yat nityaṃ dhruvam, tat prāpyate paramātmākhyaḥ śevadhiḥ | yastvanityasukhātmakaḥ śevadhiḥ, sa evānityairdravyaiḥ prāpyate hi yataḥ, tataḥ tasmāt mayā jānatāpi nityamanityasādhanaiḥ prāpyata iti nāciketaḥ citaḥ agniḥ anityaiḥ dravyaiḥ paśvādibhiḥ svargasukhasādhanabhūto'gniḥ nirvartita ityarthaḥ | tenāhamadhikārāpanno nityaṃ yāmyaṃ sthānaṃ svargākhyaṃ nityamāpekṣikaṃ prāptavānasmi ||

Linked texts (1)