Kauṣītaki Upaniṣad 4.1
Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda) 4.1
- Language
- Sanskrit
4.1
tādṛśaṃ tato'pyadhikaṃ vā na jānanti, ityanena prakāreṇevāpetadyanvayaḥ |
saḥ uktaḥ ha kila uvāca uktavān bālākiḥ balākāsyāpatyaṃ, sa eva prasiddha eva na lanyaḥ, eṣaḥ mādṛśasyaṃ pratyakṣaḥ, āditye ādityamaṇḍale puruṣaḥ puruṣākāraścetanaḥ tameva uktalakṣaṇameva na tvanyaṃ, ahaṃ gārgyo brahmavit upāse vijātīyapratyayaśūnyena sajātīyapratyayapravāheṇa brahmeti sākṣātkurve, iti anena prakāreṇevāpetadyanvayaḥ | taṃ evaṃ bruvāṇaṃ gārgyaṃ, ha kila, uvāca uktavān ajātaśatruḥ etannāmā, hastasañjñayā nivārayan, mā mā ābādhāyāṃ dirvacanaṃ mā'ruḥ, etasmin uktapuruṣe uktapuruṣopadeśanimittamityarthaḥ, āvayorjñāne samāne sati samavādayiṣṭhāḥ tvaṃ gururahaṃ śiṣya iti guruśiṣyoktarūpaṃ saṃvādaṃ mā kāraya, etasmin kāryamāṇe vayaṃ bādhitāḥ syāma | nanu yadyapi tvaṃ jānīṣe etaṃ puruṣaṃ tathāpi tadguṇānupāsanāphalañca na jānīṣa ityata āha | bṛhan abhyadhikaḥ pāṇḍaravāsāḥ śuklaśuṇodakavastraḥ, candramasaḥ sūryyasu-
punnāgāḍo rūpalādetā śākhāstare somaguṇe sūrye'pyaviruddhau, atiṣṭhāḥ sarvāṇi bhūtānyatītya tiṣṭhatītyatiṣṭhāḥ, sarveṣāṃ bhūtānāṃ nikhilānāṃ sthirajaṅgamānāṃ mūrddhā mastakaṃ, iti anena prakāreṇa, vai prasiddhaḥ sarveṣāṃ brahmavidāṃ nirabhimānimāṃ ahaṃ ajātaśatruḥ etaṃ tvayoktaṃ puruṣaṃ upāse upāsanayā sākṣātkurve, iti uktapuruṣaguṇasamāptyarthaḥ | saḥ prakṛtaḥ yaḥ prasiddhaḥ upāsakaḥ, ha kila, etaṃ uktaguṇaṃ puruṣaṃ evamupāste uktaguṇopāsanayā sākṣātkurute, saḥ atiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrddhā vyākhyātaṃ bhavati spaṣṭaṃ, yadguṇaṃ brahmopāste svayamapi tadguṇo bhavati |
Linked texts (1)
- Kauṣītakibrāhmaṇopaniṣad — Sanskrit