Kaushitakopanishad 3.3
Kauṣītakopaniṣad 3.3
- Language
- Sanskrit
3.3
jīvati vāgapeto mūkān hi paśyāmo jīvati
cakṣurapeto'ndhān hi paśyāmo jīvati śrotrāpeto
badhirān hi paśyāmo jīvati mano'peto bālān
hi paśyāmo †jīvati bāhucchinno jīvatyūracchinna ityevaṃ
hi paśyāma ityatha khalu prāṇa eva prajñātmedaṃ śarīraṃ parigṛhyotthāpayati tasmādetadevokthamūpāsīteti saiṣā
prāṇe sarvoptiryo vai prāṇaḥ sā prajñā yā vā prajñā sa
prāṇastasyaiṣaiva dṛṣṭiretadvijñānaṃ yaccaitatpuruṣaḥ suptaḥ svapnaṃ
na kañcana paśyatyathāsminprāṇa evaikadhā bhavati tadenaṃ
vāk sarvairnāmabhiḥ sahāpyeti cakṣuḥ sarvaiḥ rūpaiḥ sahāpyeti śrotraṃ sarvaiḥ śabdaiḥ sahāpyeti manaḥ sarvairdhyānaiḥ
sahāpyeti sa yadā pratibudhyate yathāgnerjvalataḥ sarvā
diśo viṣphuliṅgā vipratiṣṭherannevamevaitasmādātmanaḥ
prāṇā yathāyatanaṃ vipratiṣṭhante prāṇebhyo devā devebhyo
lokāḥ† sa eṣa prāṇa eva prajñātmedaṃ śarīraṃ parigṛhyotthāpayati tasmādetadevokthamūpāsīteti saiṣā prāṇe
sarvāṇiryo vai prāṇaḥ sā prajñā yā vā prajñā sa prāṇastasyaiṣaiva siddhiretadvijñānaṃ yacaitatpuruṣa ārtto mariṣyannābālyametya sammohameti tamāhurudakramīccittaṃ na śṛṇoti na paśyati na vācā vadati na dhyāyati athāsmin
prāṇa evaikadhā bhavati tadenaṃ vāk sarvairnāmabhiḥ sahāpyeti cakṣuḥ sarvai rūpaiḥ sahāpyeti śrotraṃ sarvaiḥ śabdaiḥ
sahāpyeti manaḥ sarvaiḥ dhyānaiḥ sahāpyeti† ‡sa yadāsmāccharīrādutkrāmati sahaivaitaiḥ sarvairutkrāmati