Khilakanda 11.2
Khilakāṇḍa 11.2
- Language
- Sanskrit
11.2
annaprāṇayorekatvena brahmadṛṣṭiḥ kāryā ityetamarthaṃ itihāsoktyā draḍhayati-taddha smāha prātṛdaḥ pitaraṃ kiṃ
svidevaivaṃ viduṣe sādhu kuryātkimevāsmā' asādhu kuryāditīti | tadetadannaprāṇaikatvabrahmadarśanaṃ vidvān ‘ha’
kila prātṛdanāmā ṛṣīśvaro hṛṣṭaḥ san svaṃ ‘ pitaraṃ ’ prati ‘ āha sma ’ | kiṃsviditi vitarke | yathā mayā
brahma parikalpitam | ‘ evaṃ ’ brahma ‘ viduṣe ’ ‘ sādhu ’ śobhanaṃ pūjāṃ ‘ kiṃkhit ’ kuryāt | na kiṃcidasya kartavyamiṣyate | anena sarvasyāpi prāptavyasya prāptatvāt | tathā ‘asmai ’ viduṣe ‘ asādhu ’ aśobhanaṃ vā ‘ kimeva ’
kuryāt | na kiṃcidapi kuryāt | loka iti śeṣaḥ | asya nirastāśeṣāsādhutvāt | itiśabdaḥ prātṛdvacanasamāptidyotaka ityarthaḥ | evamannaprāṇayorekatvavijñānavato na sādhukaraṇena mahattvaṃ nāpyasādhukaraṇena khaṇḍitatvaṃ, kiṃ tu -tasya
kṛtakṛtyatvameveti putreṇokte sati naitāvanmātravijñānāt kṛtakṛtyatā puruṣasya, kiṃtu-asti jñātavyāntaramityabhipretya
pitā putraṃ vārayatītyāha-sa ha smāha pāṇinā mā prātṛda kastvenayorekadhābhūyaṃ bhūtvā paramatāṃ gacchatīti
‘ saḥ ’ pitā ‘ ha ’ kila he ‘prātṛda’ ! iti putraṃ sambodhya ‘pāṇinā’ hastena vārayan ‘mā’ maivaṃ vocaḥ iti ‘ āha
sma ’ pratyaṣedhayadityarthaḥ | etayorannaprāṇayorekadhābhūyaṃ ‘ bhūtvā ’ ‘ kastu ’ ko vā vidvān ‘ paramatāṃ gacchati ’ na
kaścidapi | tasmānnaivaṃ vaktumarhasi | akṛtakṛtyo'sāvitītyarthaḥ