Maitri (Maitrāyaṇīya) Upaniṣad 2.5.3

2.5.3

motmānaṃ sa prajāpatirātmānaṃ svamevābhidhyātvā'haṃ bahu syāṃ prajāyeyetyābhimukhyenālocya bahvairnānāprajāḥ de̍vatiryaṅmanuṣyalakṣaṇā asṛjata sṛṣṭavān saṅkalpamātreṇaivānekarūpo'bhavadityarthaḥ | evaṃ sṛṣṭimuktvā sṛṣṭeṣu kāryeṣvanupraveśaprasaṅgamāha “tā aśmeva 0 apaśyat” iti| evaṃ sṛṣṭāḥ tāḥ prajā apaśyat dṛṣṭavān, kīdṛśīḥ aśmeva pāṣāṇavadacetanāḥ, aprabuddhāḥ buddhirahitāḥ antaḥkaraṇaśūnyā iti yāvat | aprāṇāḥ prāṇavarjitāḥ, ata eva sthāṇuriva kāṣṭhamiva tiṣṭhamānā avatiṣṭhamānā iti | etena saṅghātacetanatāvādaśaṅkā parihṛtā| tataḥ kiṃ kṛtavāniti tadāha “sa nāramata 0 viviśāmi” iti | sa prajāpatirevaṃvidhāḥ svasṛṣṭāḥ prajā dṛṣṭvā punarapi nāramata nāprīyata, tadā so'ramaṇanivṛttyarthamamanyata vicāritavān | kiṃ etāsāṃ pratibodhanāya prabuddhatāmāpādayituṃ cetanatāmāpādayitumabhyantaramabhito'ntaraṃ sarvaṃ dehamāpādatalamastakaṃ viviśāmi viśeṣeṇa viśāmi pravekṣyāsītyamanyatetyarthaḥ | atra hyātmā'gnirivādyaḥpiṇḍādisamārūḍho viśeṣataḥ parisphurati nānyatheti deheṣu praveśa ucyate na punastattveva gṛhaṃ kṛtvā tato'nyaḥ saṃstatra praviṣṭaḥ kintu svātmānameva prasiddhamāyāvivadbahudhā vyūhya tattaddehādyabhedena viśeṣato draṣṭṛśrotṛmantṛvijñātrādibhāvena vibhāvyata iti bhāvaḥ |