Maitrayaniya Upanishad 4.2.2
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 4.2.2
- Language
- Sanskrit
4.2.2
tadevaṃ vairāgyāya bhūtātmanaḥ svarūpamupavarṇyedānīmasya tyāgopāyaṃ pṛṣṭamupadiśati “ayaṃ 0 nivartatā iti” iti | asya bhūtātmano'yaṃ vāva ayameva khalu pratividhiḥ pratividhānaṃ pratikriyā bhūtātmatvaprahāṇopāyaḥ | ko'yaṃ yad yo'yaṃ | vedavidyādhigamaḥ, vedadvārā vidyāyā ātmatattvaviṣayāyā adhigamaḥ samyakprāptirityarthaḥ | kathaṃ vidyādhigamo vedādityapekṣāyāṃ vividiṣanti yajñenetyādiśrutyantaraviniyogānurodhena svavarṇāśramavihitadharmānuṣṭhānaprabhāvakṛtasvāntaśuddhiṃ vinā na jñānādhigama ityabhiprāyeṇādau bahiraṅgāni karmāṇi vidadhāti svadharmasyetyādinā | svo dharmaḥ svadharmaḥ āvaśyakaṃ karma tasyānucaraṇamanukrameṇānuṣṭhānaṃ, etadeva spaṣṭayati svāśrameṣveveti | yasya varṇasya yāvanta āśramā vihitāsteṣvāśrameṣveva vihitānāṃ karmaṇāṃ tena tena varṇenānukramamanuṣṭhānamiti yadetadvai prasiddhaṃ svadharmasya vrataṃ niṣṭhā, aparāṇi kāmyādīni karmāṇi stambaśākheva tṛṇaśalākeva dṛḍhānītyarthaḥ | etaduktaṃ bhavati yena yacchakyaṃ karttuṃ tanna tasya hitasādhanaṃ kintu yasya varṇasya yasminnāśrame yo dharmo vihitaḥ sa tasya hitasādhanaṃ tena so'nuṣṭheyaḥ, kāmyādi
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit