Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 4.5.2

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 4.5.2

Language
Sanskrit

4.5.2

śreṣṭhāstanavo mūrtayaḥ, brahmaivāgnyādirūpeṇa vibhāvyate, atasteṣu brahmabuddhyopāsanaṃ yuktamiti bhāvaḥ | kiṃlakṣaṇasya brahmaṇa ityucyate parasya | sarvakāraṇasya sarvādhiṣṭhānabhūtasyeti yāvat | ataevāmṛtasya nityasya, aśarīrasyāvirbhāvatirobhāvadharmavarjitasya brahmaṇa etāstanava iti pūrveṇa sambandhaḥ | evaṃ cedyasyaitāstanavastadeva brahmopāsyatāmalaṃ taddṛṣṭyā'nyopāsanayetyata āha tasyaiveti | yo'rtho devo vā'nyo vā yasya puṃso'nuṣakto'nurāgaviṣayīkṛtastasyaiveha loke pratimodati pratimodate pratimodanaṃ karoti sarva ityevaṃ lokaprasiddhaṃ hyāhetyakṣarayojanā | yo yasyānurāgayogyo'nurajyamāno vā tameva lokāḥ prīṇantyanusarantīti ca prasiddhaṃ loke | tathā ca parasya brahmaṇo'gocaratvānnirākāratvāt tasmin sākṣānmanonirodhaṃ kartumaśaknuvatāṃ prathamamagnyādidevatāsveva yathāruci brahmadṛṣṭyopāsanaṃ śrutiṣūpadiṣṭyata ityabhiprāyaḥ | yadvā tasyaiva brahmaṇa iha loke pratimā mūrtirudati udetyagnyādirūpeṇa | tathāca yo'gnyādiryasyopāsakasyā Blanknuṣaktaḥ sa tadeva brahma pratimārūpamupāsītetyevaṃ hyāheti yojanā | agnyādīnāṃ devānāṃ brahmāyyatanatvamuktaṃ sādhayati "brahma khalvidaṃ 0 sarvaṃ" iti | idaṃ sarvaṃ brahma vāva brahmaiva khalvityanvayaḥ | tathāca śrutyantaraṃ ['sarvaṃ khalvidaṃ brahma tajjalāniti śānta upāsīta']

Linked texts (1)