Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 4.5.3

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 4.5.3

Language
Sanskrit

4.5.3

(chāndo0 a0 3) iti | asyārthaḥ | sarvamidamadhyātmamadhidaivamadhibhūtaṃ vā'śeṣaṃ jagadbrahmaiva khalu nātra saṃśayaḥ kāryaḥ | kuta ityapekṣāyāṃ hetumāha tajjalānitauti | tasmājjāyata iti tajjaṃ, tasmin līyata iti tallaṃ, tenāniti ceṣṭata iti tadanam | amlopaśchāndasaḥ | itiśabdo hetvarthaḥ | tasmādbrahmaṇo jātatvāt tasminneva līyamānatvāt tadāśrayajīvanatvācca tadevedaṃ brahma yathāmṛtsuvarṇādyutpattisthitilayā ghaṭakuṇḍalādayo mṛtsuvarṇādyātmakāstatheme tasmāt tatheti | yadyapyevaṃ sarvameva brahmaṇaḥ śarīraṃ tathāpi yat svasmādutkṛṣṭatvenābhimataṃ tadupāsyam | devā hi manuṣyāṇāmutkṛṣṭatvenābhimatā annādayaśca jīvanahetutvāt tathā'bhimānayogyā ityataste brahmaṇo'gyāstanava iti brahmadṛṣṭyo pāsyā ityāha “yā vāsyā 0 puruṣasya” iti | yāḥ kāściddhāsya vāsayogyā āśrayārhāḥ brahmaṇo'gyāstanavo'gyāḥ śreṣṭhā abhidhyāyet | yadvā asya brahmaṇo yā vā yāḥ kaścidagyāstanava iti yojanā | asmin pakṣe dairghyavisandhau chāndasau | tā brahmabuddhyā 'bhidhyāyet, arcayet puṣyopahārādinā pūjayet pritamāsu hṛdaye vā, nihuyācca tattadupāsyadevatātmābhimānenādhyātmaparicchedābhimānaṃ svābhāvikaṃ devatāyā ātmabhāvāpādanena hi-

Linked texts (1)