Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 4.5.4

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 4.5.4

Language
Sanskrit

4.5.4

pṛthaggamyādidevatātvaṃ ca nihuyāt parityajet | caśabdo dhyānārcananihuvānāṃ samuccayārthaḥ | tathāca śrutyantaraṃ [ 'taṃ yathoyathopāsate tadeva bhavati' ] iti | 'devo bhūtvā devānapyeti' [ iti 'ca | yata evaṃ devatātmabhāvanayā brahmatanubhūtā devatā upāste, atastābhirbrahmatanurūpadevatābhiḥ sahaiva tadaikātmyaṃ prāpyeti yāvat | uparyyupari lokeṣu janatapaḥsatyalokeṣu carati upāsanātāratamyāllokaphalavikalpaḥ | tatra tatropāsanāphalāni tattaddevatātmanā bhuṅka ityarthaḥ | yadyayaṃ devatātmamātradṛṣṭistadā bhogānte punarihāvartate, [ “apratīkālambanānayatīti bādarāyaṇa” iti nyāyāt | atha yadi brahmāpyahaṅgrahopāsakastadā kṛtsnakṣaye kṛtsnasya sarvadevatātmanaḥ satyalokasthasya hiraṇyagarbhasya kṣaye avasāne sampūrṇabrahmarūpaḥ san puruṣasya pūrṇasya parabrahmaṇa ekatvaṃ sāyujyameti gacchati kramamuktimupaitītyarthaḥ | abhyāsaḥ prapāṭhakasamāptyarthaḥ | atreyaṃ vyavasthā | kāryakāraṇopādhidvayavilāpanena pratyagekarasatayā brahma dhyāyata ihaiva sākṣānmuktiḥ, prārabdhaphalaśeṣabhogāya dehasthitāvapi sa mukta eva | yaḥ punaḥ kāryyakāraṇabrahmopāsakaḥ sa brahmāpyahaṅgrahādbrahmaloke'rcirādimārgeṇa gatvā tatropāsanaphalabhogāvasāne tatrotpannasamyaktattvajñānānmuktimupaiṣyatītyasya kramamuktiḥ | ye punaḥ pratīkopāsakā annaṃ brahma prāṇo

Linked texts (1)