Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.13.3

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.13.3

Language
Sanskrit

6.13.3

krameṇa nīcaiḥ krameṇa svacāragatyā bhuṅkte tāvadāgneyamagnidevatyaṃ, tatra hi kāle'gnirdaiva iva śītātairmanuṣyairupāsyate | tathā sārpādyaṃ sarpadevatyamaśleṣānakṣatraṃ sārpaṃ, tatprabhṛtiśraviṣṭhottarārddhāntaṃ yāvat savitā utkrameṇorddhamārgakrameṇa svacāragatyā bhuṅkte tāvat saumyaṃ somadevatyaṃ tasmin hi kāle candrastāpātairmanuṣyairdeva ivopāsyata iti | atra śraviṣṭhārddhāyaṃ sārpāntamiti yadyapi vaktumucitaṃ tathāpi yathā vibhaktayoḥ samayayoḥ svabhāvavailakṣaṇyaspaṣṭīkaraṇārthaṃ sārpādyamityuktaṃ śraviṣṭhāyāṃ savitari vartamāne śītānuvṛttestadādyagrahaṇe hi na spaṣṭaḥ svabhāvabhedo nirdiṣṭaḥ syāditaratra tu spaṣṭastatra tāpaprācurye vivādābhāvāt, tathā ca svabhāvabhedaprakaṭīkaraṇāyā'rtha eva kramo vivakṣito na nakṣatrapāṭhakrama iti bhāvaḥ | atrāpi śītoṣṇayorniyatapravṛttihetukālakalpanā pūrvavat draṣṭavyā | idānīmuktaiḥ saptaviṃśatinakṣatrairdvādaśarāśyavacchedena māsaklṛptimāha, tacceti | tatra teṣu nakṣatreṣu nava aṃśā yasmiṃstannavāṃśakaṃ, yadekaikaṃ navāṃśakaṃ tadātmanaḥ saṃvatsarātmana ekaiko'vayava iti yojyaṃ | aṃśaḥ pādaḥ navāṃśā nava pādāḥ sapāda-

Linked texts (1)