Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.16.2

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.16.2

Language
Sanskrit

6.16.2

vijātīyavastvantaraśūnyaḥ tarhi kiṃ vaṭabījavatsūkṣmo netyāhānanto'paricchinno deśataḥ kālato vastutaścāsaṃṅkucita ityarthaḥ | uktamānantyamupapādayati prāgananta ityādinā, prācyādiṣu daśasvapi dikṣu paricchedarahitatvāt sarvato'nanta ityarthaḥ | tarhi yāsu dikṣvāparicchedastā diśo'nyāḥ santīti tat eva vastuparicchedo'sya syāditi kuto niraṅkuśamānantyamityata āha, na hyasyeti | asyāśrayatayā prācyādidiśo na hi kalpante na vastutaḥ santītyarthaḥ | atha tathā tiryaṅ vā'vāṅ corddhvaṃ vā digbhedo'sya na kalpata ityarthaḥ | deśo vā deśasambandhi vā vastu kimapyasya paricchedakaṃ nāstītyabhiprāyaḥ | yato'nūhya eṣa paramātmā na kenāpyūhyate dhāryata ityanūhyo na kacidāśrita ityarthaḥ | tathā ca śrutyantaraṃ ‘sa bhagavaḥ kasmin pratiṣṭhita iti sve mahimni’ (chāṃ0 u0) iti | ‘anyo hyanyasmin pratiṣṭhitaḥ’ iti ca | anūhyatve hetvarthaṃ viśeṣaṇaṃ, aparimita iti | yaddhastvhyate tatparimitaṃ dṛṣṭaṃ, ayaṃ paramātmā na parimitaḥ, pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvamiti sarvātiśāyitvaśravaṇāt, ato'nūhya ityarthaḥ | aja ityaparimitatve hetuḥ, yajjanmavat tatparimitaṃ taddhi kvacit

Linked texts (1)