Maitrayaniya Upanishad 6.26.3
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.26.3
- Language
- Sanskrit
6.26.3
sāmānyena dehagatauṣṇyātmanā brahmatejaḥ sambhāvanapadaṃ nautamidānoṃ tasya sākṣātkārapadavīmupadiśati, athārviḥ sanniti | athaivaṃ sambhāvitaṃ tattejaḥ āviḥ prakaṭaṃ sannabhasi hṛdayākāśe nihitaṃ sthitaṃ vai niścitaṃ sarvaśrutiṣvevadityarthaḥ | tathā ca muṇḍake 'āviḥ sannihitaṃ guhācaraṃ nāma mahatpadaṃ' dūti | tatteja evamuktaprakāramuddiśyāntarhṛdaye hṛdayapuṇḍarīke yadākāśaṃ tadekāgreṇa cittasamādhānena vinudanti viśeṣeṇa nudanti hṛdayapuṇḍarīkavikāsanena tatsthamākāśamāviṣkurvantītyarthaḥ | evaṃ kriyamāṇe tasyākāśasya sambandhi yajjyotiriva prakāśa iva nityasiddhamapyāvaraṇatirodhānamātrāpekṣayodbhūtaprakāśa dūva sampadyati sampadyate abhivyaktaṃ jāyata ityarthaḥ | iti yataḥ svataḥ siddhaṃ tejo'bhivyajyate'tastadbhāvaṃ tasya tejaso bhāvaṃ svabhāvamacireṇālpakālena sadya eva eti prāpnotyupāsakaḥ | tasya pratyagrūpatvena nityaprāptatvāt, tadāvaraṇatirodhānamātramapekṣya prāptirupacaryata iti bhāvaḥ | tatropādhyākārapratibandhanivṛttyā'cireṇa svarūpāpattau dṛṣṭāntamāha, bhūmāviti | bhūmau nihitamantarbhūbhau nikṣiptamayaspiṇḍaṃ piṇḍībhūtamayo yathā-
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit