Maitrayaniya Upanishad 6.29.3
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.29.3
- Language
- Sanskrit
6.29.3
yituṃ paramaṃ vā iti| yat niṣkāmatvaṃ tat śevadhernidheriva parasya paramātmanaḥ paramaṃ sarvottamamuddharaṇaṃ prakaṭīkaraṇaṃ vai prasiddhaṃ vidvajjaneṣvityarthaḥ| etacca durghaṭamiti dyotayan puṃsaḥ svabhāvaṃ saṅkīrtayati, sa hītyādinā| hi yasmāt sa puruṣaḥ svabhāvataḥ sarvakāmamayaḥ sarvaviṣayakāmākulaḥ yato'dhyavasāyasaṅkalpādiliṅgastadvattayā kāmamayatvamavagamyata ityarthaḥ| ata evāyaṃ baddho yataḥ kāmamayo baddho'tastadviparīto'kāmamayo mukta evetyakāmātmatā sampādyā mumukṣuṇeti bhāvaḥ| idānīmatra matāntaraṃ sāṅkhyadṛṣṭiviṣayamutthāpayati svamatapariśuddhaye, athaika āhuriti| guṇo guṇakāryaṃ mahadākhyaṃ buddhitattvaṃ prakṛtibhedavaśāt pūrvavāsanātmakasvabhāvaviśeṣavaśādadhyavasāyātmabandhaṃ viṣayādhyavasāyādirūpaṃ bandhanamupāgataḥ, na cidātmetyarthaḥ| adhyavasāyasya yo doṣo bahirviṣayapravaṇatā tasya kṣayānnāśādviṣayavāsanāvicchedāddhi mokṣaḥ pūrvoktasya guṇasyaivetyarthaḥ| atretiśabdo'dhyāhāryo mokṣa iti ityeka āhuriti sambandhaḥ| utthāpitaṃ mataṃ vyutthāpayati, manasā hīti| antaḥkaraṇābhimatasya buddhi-
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit