Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.6.2

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.6.2

Language
Sanskrit

6.6.2

ādau mantrapratīkānyādāya vyācaṣṭe tatsaviturvareṇyamiti prathamaḥ pādastasyārtho'sau vā ityādinācyate | tatra savitustatsvarūpaṃ vareṇyamityanvaye savituriti ṣaṣṭhī puruṣasya caitanyamitivadavivakṣitasvārtheti matvā savitṛpadārthamāhāsau vā iti | asau vai prasiddho jagadavabhāsakatvena vibhāvyamānaḥ savitā savituriti mantrapadenokta ityarthaḥ | vareṇyaśabdārthamāha sa vā iti | sa vai sa eva savitā, evaṃ yathoktātmasvarūpeṇa pravaraṇīyaḥ prakarṣeṇa tadekaniṣṭhatayā prārthanīyastadātmabhāvanā kāryeti yāvat, kena ātmakāmena, kāmyata iti kāma ātmaiva kāmaḥ prāpyo yasya sa ātmakāmastena ātmanaḥ svābhāvikarūpāvirbhāvakāmeneti yāvat| ityāhurbrahmavādino brahmavadanaśīlā vedārthavida ityarthaḥ | dvitīyapādapratīkārambhāyau'thaśabdaḥ | bhargo devasya dhīmahīti pratīkagrahaṇam | tatra devapadasyārthamāha savitā vai devaḥ | savitaiva devaśabdārthaḥ, sa eva dyotanāddeva ucyate atrāpi ṣaṣṭhyartho na vivakṣitaḥ | tatastasmāt dyotanasvabhāvatvādyo'sya saviturbhargākhyo vyākhyāsyamānabhargaśabdavācya ātmā taṃ cintayāmīti dhīmahītyasyārthamāhurbrahmavādina iti | pūrvavat cintayāmītyekavacanamarthataḥ

Linked texts (1)