Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.6.3

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.6.3

Language
Sanskrit

6.6.3

paryāyanirdeśanaparaṃ na tu dhīmahītyuktabahuvacanasyaikavacanāntatvenohapradarśanārthaṃ, ‘vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ’ itivat kartaikye'pi mantreṣu bahuvacanaprayogasya sādhutvāt cakṣurādikaraṇopādhibhedenaikāsminnapi bahutvasambhavāditi draṣṭavyam | atha tṛtīyapādagraho dhiyo yo naḥ pracodayāditi | dhīśabdārthaḥ prasiddha evetyāha buddhayo vai dhiya iti | antaḥkaraṇavṛttaya ityarthaḥ | tāḥ buddhīrasmākamasmadīyāḥ yaḥ pracodayāt prakṛṣṭaṃ prerayatvityāśiṣi liṅ ityāṅgirityuktārtham | tathā cetthaṃ mantrayojanā, yo devaḥ savitā tasya saviturdevasya tadvareṇyaṃ bhargākhyaṃ vayaṃ dhīmahi sa no dhiyo dhīḥ pracodayāditi | yaduktaṃ mantravyākhyāne'sau vā ādityaḥ savitā, savitā vai devaḥ, yasya bhargākhya iti ca tatrādityasavitṛbhargaśabdā na spaṣṭārthā iti tān vyākhyātumārabhamāṇo 'tigahanārthatvādaṅgargaśabdārthaṃ tāvadāha “atha bhargo 0 bhargaḥ” iti | atha padaviśeṣārtha ucyate bharga iti, ko'rtho'yameva yo ha ya eva vai ya āditye tiṣṭhan yaścakṣuṣi tiṣṭhanniti ca

Linked texts (1)