Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.7.1

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.7.1

Language
Sanskrit

6.7.1

bhedaśaṅketi bhāvaḥ | upādhyanvaye bhedadarśanaṃ vyapadeśabhedañcopapādya tadvyatireke tadvyatirekamupapādayati yatrādvaitībhūtamiti | yatra yasyāmavasthāyāṃ suṣuptyādau sarvopādhyuparamādadvaitībhūtaṃ vijñānaṃ tattetyadhyāhāraḥ tadā kāryakāraṇakarmabhirviṣayakaraṇakriyābhiravacchedakairnirmuktamasaṃsṛṣṭaṃ ataeva nirvacanaṃ viśeṣasañjñāvacanaśūnyaṃ anupamamevānaupamyamupamārahitaṃ svataḥ nirviśeṣamityarthaḥ | ataeva nirūpākhyamaprameyamidaṃ tadityullekhāyogyamityarthaḥ | kimevaṃ niṣedhamukhenocyate, idaṃ taditi kasmānnocyata iti śaṅkate, kiṃ taditi | aśakyaṃ tathā vaktumityuttaramāha avācyamiti | sarvavāgvyāpāroparame yadavaśiṣyate sarvoparamasākṣitvena tadadvaitaṃ vijñānaṃ svābhāvikamātmarūpamiti bhāvaḥ | tathā ca bṛhadāraṇyake 'yatra hi dvaitamiva bhavati taditara itaraṃ paśyati' ityādinā dvaitadarśanasyābhāsatāmuktvā 'yatra tvasya sarvamātmaivābhūt tat kena kaṃ paśyet' ityādinā'dvaitamātmatattvamupapādayati śrutiḥ | tasmādanāmarūpakriyasyātmano nāmarūpakriyā avidyākalpitaprapañcopādhinibandhanā eveti paramārtha iti |

Linked texts (1)