Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.7.3

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.7.3

Language
Sanskrit

6.7.3

mo'pyeṣa eveti yojanā | kathaṃ tarhi sa ātmarūpeṇa na vibhāvyata ityata āhāgniriveti | yathā mahatā jvālājaṭilenāgninā'gniḥ dīpo mandaḥ pihita ācchanno bhavati evaṃ sahasrākṣeṇānekacchidravatā hiraṇmayena tejomayenāṇḍena maṇḍalātmakena brahmāṇḍena vā pihita ācchāditaḥ, ato nātmarūpeṇa dṛśyata ityarthaḥ | tathāca mantravarṇaḥ, ‘hiraṇmayena pātreṇa satyasyāpihitaṃ mukhaṃ’ iti | yasmādayamātmaiko'pyekarūpo'pyupādhibhiraneko'nekarūpa iva ca vibhāvyamāna upādhyāvṛttanijasvarūpastasmāt mumukṣubhirāvaraṇanirākaraṇena taddarśane yatna āstheya ityupadiśati “eṣa vā ॰ upalabhaitenamiti” iti | eṣa evādhyātmadhidaivarūpeṇa vibhāvyamāna ātmā kiṃsvarūpa iti jijñāsitavyo jñātumeṣṭavyaḥ, tattattvajñānaṃ sampādayituṃ gurūpasattiḥ kāryetyarthaḥ | vijñānasampādanaprakāramāhā'nveṣṭavyo gurūpadiṣṭavākyamaryādāmāśrityānveṣaṇena mananenāvadhāraṇīya ityarthaḥ | tatra ‘vedāntavijñānasuniścitārthāḥ saṃnyāsayogādyatayaḥ śuddhasattvāḥ’ iti śrutimāśritya saṃnyāsamātmajñānāṅgamapadiśati sarvabhūtebhya iti | sarvabhūtābhayadānaṃ saṃnyāsaḥ sa ca karmaparityāgalakṣaṇaḥ taṃ kṛtvetyarthaḥ, saṃnyasya gurubhyaḥ sabrahmacāribhyaśca

Linked texts (1)