Maitrayaniya Upanishad 6.7.4
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.7.4
- Language
- Sanskrit
6.7.4
śravaṇamanane sampādyānantaramaraṇyaṃ vijanaṃ deśaṃ manaḥprasādakaraṃ gatvātha tadā indriyārthān vāhyān dūrataḥ kṛtvāntaḥśarīra evātmānamanviṣya nididhyāsanaṃ kurvan svāccharīrāt sthūlasūkṣmalakṣaṇedenamātmānamupalabheta sākṣātkāravān bhavedityarthaḥ | itiśabdaḥ prāsaṅgikopadeśasamāptyarthaḥ | idānīṃ prakṛte prāṇādityayorekatve praśnopaniṣadgataṃ mantramudāharati “ viśvarūpaṃ ॰ sūryyaḥ” iti | pūrvārdhe dvitīyāntāni padāni prathamāntatvena vipariṇeyāni, udayatīti kriyāyogārthaṃ | viśvāni nīlapītādīni rūpāṇi yasya sa viśvarūpaḥ ‘ asau vā ādityaḥ piṅgala eṣa śukla eṣa nīla eṣa pīta eṣa lohitaḥ ’ iti śruteḥ | harati sarveṣāṃ prāṇināmāyūṃṣi bhaumān vā rasāniti hariṇaḥ | jātaṃ jātaṃ vetti sarvapravṛttitsākṣitveneti vā jāte jāte vidyate sarvadehagatoṣmyarūpeṇa sarvacakṣuradhiṣṭhātṛtveneti vā jātavedāḥ | paramayanaṃ parāyaṇaṃ sarvabhāsāmāśraya iti yāvat | jyotirekaṃ jyotirātmanā eka ityarthaḥ, yadvā jyotiḥ prakāśasvabhāvaḥ eko'dvitīyaḥ sūryya ekākī caratīti śruteḥ | tapati sarvaṃ santāpayati śoṣayatīti tapan | sahasraraśmirapari-
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit