Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.8.4

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.8.4

Language
Sanskrit

6.8.4

• amṛto'sīti ” iti | pañcavāyuḥ prāṇāpānādipañcavāyurūpaḥ prāṇaḥ praṇetā śarīrendriyavyāpārayitā yaḥ sa paramātmā vai paramātmaivā agnirannasyāttā jāṭharo dehaṃ samāśrita iti pūrvārddhayojanā | yadvā paramātmaiva dehaṃ samāśritaḥ san pañcavāyuḥ prāṇo'gniśca nānya iti yojanā | ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ | prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidhamiti bhagavatsmaraṇāt | sa paramātmā'ttā prītastṛptaḥ san viśvaṃ sarvameva bhoktṛvargaṃ prīṇātu prīṇayatu yataḥ sa viśvabhuk viśvaṃ bhunakti pālayati iti viśvabhūgiti prathamamantrārthaḥ | he prāṇāgnyātman tvaṃ viśvo'si sarvo'si vaiśvānaro viśvanaranayanādīśvarastvamasītyarthaḥ | kuto viśvātmatvaṃ viśvaniyantṛtvaṃ cetyata āha, viśvaṃ jāyamānaṃ tvayā dhāryate tvameva svātmano viśvamutpādya pālayasi ityarthaḥ | sarvā āhutayaḥ ā samantāddūyanta ityāhutayo havīṃṣi sarvāṇi tvāṃ viśantu tvayyāhitā bhavantu | kiñca tatra sarvāḥ prajāḥ yatra tvaṃ viśvāmṛto'pi viśvamamṛtayasi jīvayasīti viśvāmṛtastvaṃ yatra tatraiva sarvāḥ prajāḥ tvajjīvanā ityarthaḥ | itiśabdo mantrasamāptidyotanārthaḥ | idānīmevaṃvidhaṃ vidva-

Linked texts (1)