Maitrayaniya Upanishad 6.p2
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.p2
- Language
- Sanskrit
6.p2
sarvaśrutiṣu, dvidhā dviprakāreṇa ātmānaṃ svaṃ rūpaṃ bibharti dhatte pālayati vā | prakārabhedameva viśadayati yaḥ prāṇo dehe pañcadhātmānaṃ vibhajya sthito'stauyamekā vidhā, yaścāsā asau brahmāṇḍakaraṇḍamadhye jagadavabhāsakatayāvasthito'sti ādityaḥ so'yamaparā vidhetyarthaḥ | adhyātmaṃ prāṇātmanā adhidaivamādityātmanā ca brahmarūpaḥ cidātmā dhyeya ityupāsanotpattividhiṃ sūcayannāha atheti | athedamucyate asyātmana etau dvau panthānau viśeṣābhivyaktimārgau | kau | antardehābhyantaraṃ bahiśca dehādadhyātmarūpādbāhyo deśaśceti dvau panthānāvityarthaḥ | etau prāṇādityau ahorātreṇa ahnā rātryā ca vyāvartete viparivartanaṃ kurvāte ityarthaḥ | antaḥ kiṃrūpo bahiśca kiṃrūpo vyāvartete kathañca tadvyāvartanamityetadviśadayati “asau vā ādityo ॰ gatirityevaṃ hyāha” iti | asau prasiddho vai ādityaḥ sūryo bahirātmā prāṇo'ntarātmā yata evamato bahirātmana iyaṃ bahirātmakī tatprayukteti yāvat, tayā bahirātmakayā gatyā parivartanenāntarātmanaḥ prāṇasya gatiranumīyata ityevamevaṃprakāraṃ hi yata āha āgamajño'to'nayorna vāstavo bheda iti śeṣaḥ | ayamāśayaḥ, sūryo hi meruṃ pradakṣiṇī-
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit