Maitrayaniya Upanishad 7.10.10
Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 7.10.10
- Language
- Sanskrit
7.10.10
prājñākhyaṃ uttare uttarasmiṃsturīye carati tadāśritaṃ sad vartata ityarthaḥ | etaduktaṃ bhavati, kāryaṃ kāraṇamiti jagato'vasthādvayaṃ prasiddhaṃ, tatra kāryaṃ sthūlaṃ sūkṣmañceti dvividhaṃ, tayoḥ sthūlakāryopādhirviśvaḥ, sūkṣmakāryopādhistaijasaḥ, etayoḥ svasvopādhipāratantryāt tāvanmātraparicchinnāviti naitau mahattarau, kāraṇāvasthajagadbījopādhistu prājñaḥ sakāraṇasya svopādheḥ kāryavyāpitvādavasthāntaramapi vyāpnuvan pūrvāpekṣayā vyāpaka iti mahān bhavati, etat tritayaṃ yenānavacchinnaprakāśātmanā sākṣiṇā bhāsyate yatsattayā ca saditi vyavahriyate tat turīyaṃ kāryakāraṇopādhidvayarahitaṃ paricchedakābhāvādaparicchinnaṃ mahattaramiti | taduktaṃ 'kāryakāraṇabaddhau tāviṣyete viśvataijasau | prājñaḥ kāraṇabaddhastu dvau tu turye na sidhyataḥ' iti | tarhi kiṃ paricchinnāparicchinnarūpeṇātmabhedo'ṅgīkṛto netyāha, satyeti | satyamanidaṃ cidātmarūpaṃ, anṛtaṃ parāgrūpamavasthātrayatadabhimānilakṣaṇaṃ, tābhyāṃ parasparādhyastābhyāmupabhogo vyavahāraḥ satyānṛtopabhogaḥ, sa evārthastasmāt tannimittaṃ
Linked texts (1)
- Maitrāyaṇīyopaniṣad — Sanskrit