Pramāṇa · Search · About · API

Chandahsutra 7.85

Mṛtasañjīvanī 7.85

Language
Sanskrit

7.85

‘śūle śūlantu gār̤ha’, prahara harahṛṣo,-keśikeśo'pi vakraśvakreṇākāri kiṃ te’ ityādi |
tatra hi svarasya parādivadbhāve vyañjanamapi tadbhaktatvāttadādivadbhavati | “yadi pūrvvāparau bhāgau na syātāmekavarṇakau” ityantādivadbhāvavidhāvapi sambadhyate | tena, ‘asyā vaktrābjamavarjitaṃ pūrṇenduśobhaṃ vibhātī’tyevaṃvidhā yatirna bhavati || ‘yaṇādeśaḥ parādiva’-dityasyodāharaṇam— ‘vitataghanatuṣāracchodaśubhrāṃśupūrvā-khaviralapadamālāṃ śyāmalāmullikhanta’ ityādi | “nityaṃ prākpadasambandhāścādayaḥ prākpadāntavat” | tebhyaḥ pūrvvā yatirna karttavyetyarthaḥ | tatrodāharaṇam— ‘svādu svacchaṃ salilamapi ca, prītaye kasya na syā’dityādi | nityaṃ prākpadasambandhā iti kim ? anyeṣāṃ pūrvvapadāntavadbhāvo mābhūt | tadyathā— ‘mandāyante na khalu suhṛdā,-mabhyupetārthakṛtyām’ ityādi | tathā— “ityautsukyā,-daparigaṇayan guhyakastaṃ yayāce” ityādi | “pareṇa nityasambandhāḥ prādayaśca parādivat” | tebhyaḥ parā yatina bhavatītyarthaḥ || tatrodāharaṇam— ‘duḥkhaṃ me pra,-kṣipati hṛdayaṃ duḥsahastadviyoga’ ityādi | pareṇa nityasambandhā iti kim ? karmmapravacanīyebhyaḥ parā'pi yatiryathā syāditi | tatrodāharaṇam— ‘priyaṃ pratisphuratpāde mandāyante nakhalviti | ‘śreyāṃsi bahuvighnāni bhavanti mahatāmapi ||’ ityādi |
ayantu cādīnāṃ prādīnāñcaikākṣarāṇāmanekākṣarāṇāṃ vā pādānte yatāvantādivadbhāva iṣyate | na tvanekākṣarāṇāṃ padamadhye yatau | tatra hi padamadhye'pi cāmīkarādiṣviva yaterabhyanujñātatvāt | tatra cādīnāmudāharaṇam— ‘pratyādeśādapi ca madhuno vismṛtabhrūvilāsa’mityādi | prādīnāmudāharaṇam— ‘dūrārūr̤hapramodaṃ hasitamiva pari-spaṣṭamāśāsakhībhi’rityādi || na paryyanto'sti vṛttānāṃ prastāragaṇanāvidhau | pūrvācāryyakṛtaṃ cihnaṃ vṛttaṃ kiñcidihocyate || tatra gāyatre cchandasi vṛttam—

Linked texts (1)