Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 10.13

Commentary of Devapāla 10.13

Language
Sanskrit

10.13

prajāpatirdevatā yaḥ saptarathaḥ śrutaḥ 'ya eṣa saptarathaḥ prajāpatirevaiṣa' iti | he bhuvanasya bhūrādisatyāntasya pate rakṣaka | virāṣṭrapate virājaḥ pate utpattyādiheto | tathāca manuḥ 'dvidhā kṛtvātmano dehamardhena puruṣo'bhavat | ardhena nārī tasyāṃ sa virājamasṛjatprabhuḥ ||' iti | sa tvaṃ mahi mahat śarma sukhaṃ yaccha yajamānāya, asmai brahmaṇe'smai ca kṣatrāya, etebhyo brāhmaṇebhya etebhyaśca kṣatriyebhyaḥ | yasya te upari gṛhā yadāśritā lokā ityarthaḥ | eṣā trayodaśī āhutī rathamukhe |
āgneye sthālīpāke tāvadāgneyī yuktā, yadā na nāmadheyena yāgaḥ | deśakālakulabhedena nāgavināyakagrāmayakṣaprabhṛtīnāṃ yāgāḥ prasiddhāḥ| yaddevatābhidhānasamarthā vede mantrā nāmnātāḥ, teṣvapīṣṭeṣu darśapūrṇamāsayoriti nayenātideśaprāptā āgneyādimantrāḥ smārtādiṣvevohanīyāḥ, tasmādṛkṣu nohet iti ṛkṣūhaniṣedhādbahuvacanamarthavat | tatraikadevateṣvāgneyīmatideśaprāptāmūhèt| dvidevateṣvagnīṣomīyāmaindrāgnīṃ vā | prakṛtāvagnīṣomīyamekādaśakapālaṃ nirvapet, aindrāgnamekādaśakapālaṃ nirvapet paurṇamāsyāmiti ca śākhābhedena paṭhyate | bahudevateṣu tu vaiśvadevī viśvedevaprakāśanasamarthāmatideśaprāptāmṛcamūhèt | bahudevatānāṃ vaiśvadevaprakṛtitvasya nyāyyatvāt 13

Linked texts (1)