Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 10.20.3

Commentary of Devapāla 10.20.3

Language
Sanskrit

10.20.3

agnīṣomayorekamanyaṃ mātariśvā vāyurdivaḥ svargādādityādājabhāra āhṛtavān | 'hṛgrahorbhaśchandasi' (pā0 vā0) iti hasya bhatvam | tathāca liṅgadarśanaṃ 'ā dūto agnimabhavaddivasvato vaiśvānaraṃ mātariśvā parāvataḥ' iti| anyaṃ somaṃ adrermeghāt maṃdaragirervā śyena indraḥ pari samantādāmathnāt mathit Node:otpāditavān | ammayatvāddhi somo meghājjātaḥ, ammayatvaṃ ca somasya bhārate khyātam | athavā 'amṛtādutthitaḥ somaḥ' iti liṅgātsamudranirmathanādutpannaḥ somaḥ| he agnīṣomau yuvāṃ brahmaṇā vedenā'nnena ca vāvṛdhānau vṛddhiṃ gatau tenoruṃ mahāntaṃ phalaviśeṣaṃ yajñāya yajamānāya cakrathuḥ kṛtavantau, u lokaṃ ca svargādikaṃ phalaviśeṣopabhogāya cakrathuḥ || idaṃ trilokīrūpaṃ viṣṇurvyāpakatvāddhicakrame viśeṣeṇākrāntavān vijigye, tredhā triṣu sthāneṣu divi antarikṣe kṣitau padaṃ nihitavān, caturthaṃ padaṃ pāṃsavo vidyante yatra tat pāṃsuraṃ tatra samūḍhamajñānayogyaṃ saṃjātaṃ, avidyārajasi nimagnamityarthaḥ | vaikharī, madhyamā, paśyantī, sūkṣmā ceti catvāraścaraṇāḥ śabdabrahmātmano viṣṇoḥ | tatrāvidyākalpitavibhāgarūpeṇa vaikharyādayaḥ pratibhānti aviduṣāṃ, na sūkṣmātmakaścaturthaḥ ||