Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 10.20.6

Commentary of Devapāla 10.20.6

Language
Sanskrit

10.20.6

ayaṃ prastuto yajño gobhiraśvaiśca vardhatāṃ yajamānadvāreṇa, tathā iyaṃ vediḥ svapatyā śobhanaputrā yajamānadvāreṇa, tathā suvīrā vikramayuktaputrayutetyarthaḥ| vistīrṇaṃ barhistadanyāni barhīṣyatikramya vartatām | imaṃ yajñaṃ viśve sarve devā avantu rakṣantu āgacchantu prīṇayantu vā || ṛṣiputrāṇāmārṣam | ā ityupasargasya dadhātvityanena saṃbandhaḥ | dhātā prajāmasmākamādadhātu, garbhādhānaṃ dhātā karotu | prajāpatiśca prajāṃ putrādikaṃ janayatu | sumanasyamāna ityubhayatrāpi sambadhyate prasannamanāḥ san | saṃvatsaraśca mayi asmāsu puṣṭiṃ poṣaṃ vṛddhiṃ dadhātu karotu vā | kiṃ kurvāṇaḥ | ṛtubhirvasantādibhiścākḷpānaḥ ṛturūpeṇa vivartamānaḥ pariṇato vā | cākḷpāna iti liṭaḥ kānajādeśo dvivaicanaṃ ca | yasmādasau puṣṭipatistadadhīnā sthāvarajaṅgamānāṃ puṣṭiḥ, sa hyārtavaiḥ svabhāvaiḥ puṣṇāti jagat || dhūrbhirupadhūrbhiścoktam | tatra dhura iti agnirmūrdheti catasṛṇāmeva brāhmaṇaviditā saṃkhyā, tathāca brāhmaṇaṃ ‘yāsau^1 dhuraṃ gāyati’ iti | upadhura ityupaśabdayogāt upaprayanta ityādyāścatasro yājñikyāḥ khyātāḥ | ubhā vāmiti triṣṭubapi kṛtabhāṣyā || āgneyī, jagatī | ayamagnirasmin loke dhātṛbhiḥ prajāpatibhirdhāyi āhitaḥ pratiṣṭhāpitaḥ, prathamaḥ sargādisamaye | dhāyīti ‘bahulaṃ chandasi’ ityamāṅyoge'pyaḍāgamābhāvaḥ| aṅgupasthāne cāsyārthavādo'sti ‘ayamiha prathamo dhāyīti garbhamevaitaṃ dadhāti’ iti | kīdṛśo'gniḥ| hotā ‘agnirvai devānām’ iti śruteḥ, hotā ṛtvi- gviśeṣaḥ āhlātā vā, atiśayena yaṣṭā yajiṣṭhaḥ | ‘turiṣṭhemeyaḥsu’ (6|

Linked texts (1)