Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.10

Commentary of Devapāla 3.9.10

Language
Sanskrit

3.9.10

he rudra tvāmahmabhyañje devānāṃ sambandhibhirabhyañjanairdevairdyotanādiguṇakaiḥ ṛṣibhirvedārthābhyāsakuśalairyaistvamabhyakto jñānāhutiprabhṛtibhirityarthaḥ, devasya savituḥ prasave ājñāyāṃ vartamānaḥ, aśvinordevabhiṣajorbāhubhyāṃ, na tu svābhyāṃ carmamayābhyāṃ, sūryācandramasāvaśvinau aśvarathasaṃcāritvāt, pūṣṇaḥ ādityasya hastābhyāṃ devānāṃ ca | ṛtubhirāhutibhiḥ pravargyavratahomasamvandhinībhiḥ | krāmantīti ṛtavo nityakarmajñānānīti sādhāraṇī vyākhyā | he rudra bhagavannāmāsi sarvasyādhipatistvamityarthaḥ | tasyaivaṃbhūtasya tava ṛca ṛgvedaḥ, yajūṃṣi yajurvedaḥ, sāmāni sāmavedo vāk vaktīti vāk trayī tava vācikā ityarthaḥ | tvayā vā pratisargādisuptapratibuddhanayena smṛtatvāttava trayī, tathā vāk | agnau anyaccakṣuḥ sūrye cānyat, kāmyakarmāhutibhiḥ saṃtarpyate'gnau yā dṛṣṭistava, sānyā svargādiphalasya dātrī | sūrye tu prakāśakaikasvarūpe dhyānādinā sākṣātkṛte'nyā mokṣasya dātrī yāpi kāmyaniṣiddharahitanityanaimittikakarmāhutibhiḥ saṃtarpyategnau tvadīyasvabhāvāntare dṛṣṭiḥ sūrye ca pūrvoktā sāpyanyā, jñānakarmasamuccayādapi tvaṃ mokṣaṃ sādhayasi gṛhamedhināmityarthaḥ, naiṣṭhikabrahmacaryāpekṣayā tu kevalajñānakṛtā muktirvyaktatayoktā| ato'nena vratena bhagavānbhūyāsaṃ brahmabhūyaṃ prāpnuyāmityarthaḥ | airosi, irā annaṃ tasyāyamairo'nnādhipatirasītyarthaḥ | cakṣurasi | śrotramasi | purāṇi lokatrayasamūhāndhārayatīti puraṃdhristannāmikā vāgasi trayīmayosītyarthaḥ, yāvantaḥ prakāśakā bhāvāstāvanta ityarthaḥ |