Kathakagrihyasutra 3.9.10
Commentary of Devapāla 3.9.10
- Language
- Sanskrit
3.9.10
he rudra tvāmahmabhyañje devānāṃ sambandhibhirabhyañjanairdevairdyotanādiguṇakaiḥ ṛṣibhirvedārthābhyāsakuśalairyaistvamabhyakto jñānāhutiprabhṛtibhirityarthaḥ, devasya savituḥ prasave ājñāyāṃ vartamānaḥ, aśvinordevabhiṣajorbāhubhyāṃ, na tu svābhyāṃ carmamayābhyāṃ, sūryācandramasāvaśvinau aśvarathasaṃcāritvāt, pūṣṇaḥ ādityasya hastābhyāṃ devānāṃ ca | ṛtubhirāhutibhiḥ pravargyavratahomasamvandhinībhiḥ | krāmantīti ṛtavo nityakarmajñānānīti sādhāraṇī vyākhyā | he rudra bhagavannāmāsi sarvasyādhipatistvamityarthaḥ | tasyaivaṃbhūtasya tava ṛca ṛgvedaḥ, yajūṃṣi yajurvedaḥ, sāmāni sāmavedo vāk vaktīti vāk trayī tava vācikā ityarthaḥ | tvayā vā pratisargādisuptapratibuddhanayena smṛtatvāttava trayī, tathā vāk | agnau anyaccakṣuḥ sūrye cānyat, kāmyakarmāhutibhiḥ saṃtarpyate'gnau yā dṛṣṭistava, sānyā svargādiphalasya dātrī | sūrye tu prakāśakaikasvarūpe dhyānādinā sākṣātkṛte'nyā mokṣasya dātrī yāpi kāmyaniṣiddharahitanityanaimittikakarmāhutibhiḥ saṃtarpyategnau tvadīyasvabhāvāntare dṛṣṭiḥ sūrye ca pūrvoktā sāpyanyā, jñānakarmasamuccayādapi tvaṃ mokṣaṃ sādhayasi gṛhamedhināmityarthaḥ, naiṣṭhikabrahmacaryāpekṣayā tu kevalajñānakṛtā muktirvyaktatayoktā| ato'nena vratena bhagavānbhūyāsaṃ brahmabhūyaṃ prāpnuyāmityarthaḥ | airosi, irā annaṃ tasyāyamairo'nnādhipatirasītyarthaḥ | cakṣurasi | śrotramasi | purāṇi lokatrayasamūhāndhārayatīti puraṃdhristannāmikā vāgasi trayīmayosītyarthaḥ, yāvantaḥ prakāśakā bhāvāstāvanta ityarthaḥ |