Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.11

Commentary of Devapāla 3.9.11

Language
Sanskrit

3.9.11

he bhaga rudra tena mantreṇā'haṃ tvāmupahvaye āhvayāmi, yena śatakraturindro bhāgaṃ somādihaviṣo dānamupajuhve ‘hu dānādanayoḥ' dadau, cakhāda vetyarthaḥ | tadvāmiti tat tasmāt he narāvaśvinau sūryācandramasau vā kalpitabhedau sanaye vibhajanāya idaṃ bhāgarūpaṃ haviṣa āviṣkaromi | ugraṃ bahubalam | ka iva kim | tanyaturna vṛṣṭiṃ, na śabda uṣamāyām, tanyaturvāyurmeghādisaṃtānabhedatvāt, yathā vāyurvṛṣṭimāviṣkaroti vaidyutāditejaḥsaṃkṣobhaṇena | dadhyaṅ ha yanmadhvātharvaṇa iti, atharvaṇo'patyaṃ dadhyaṅiti yasya saṃjñā, sa tathā vāṃ yuvāmaśvasya śīrṣṇā'śvaśīrṣo bhūtvā āhūtavān sumatiyuktaḥ | kimartham | madhu madhune mokṣāyetyarthaḥ, mokṣasya nityānandasundaramadhumayatvāt, tadvadahamapi sumatiravocat yuvāmāhvaye ityarthaḥ || agnirīśa iti, agnirrvasavyasya īśaḥ, vasuni sādhu vasavyam hiraṇyaprabhṛtikaṃ tasyāgnirīśvaraḥ svāmītyarthaḥ| agnirmahaḥ, saubhagasyeśa iti saṃbandhaḥ, mahataḥ saubhāgyasyāgniḥ prabhurityarthaḥ | tāni vasavyasaubhāgyāni asmabhyaṃ rāsati dadātyagniḥ || agne vratapate iti tribhiragnimupatiṣṭhamāno vratamālabhate | he agne vratapate vratasya prakṛtasya gopāyitaḥ, asi tvaṃ samrāḍ samyagrājase, vratapā vratasya pālayitā | vratabhṛdasi vratasya poṣako bhavasi | vratapatirasi vratasya svāmī bhavasi | yata evaṃbhūtastvamata ucyate-ahaṃ vratamālabhe ārabhe, tattasmātte prabravīmi, tadvrataṃ tvatprasādādahaṃ kartuṃ śaknuyām, tena ca karmaṇaḥ samṛddhiṃ phalalakṣaṇāṃ prāpnuyām | vāyo vratapa0 sūrya vratapate0 ityetāvapi gatārthāvanenaiva ||