Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.3

Commentary of Devapāla 3.9.3

Language
Sanskrit

3.9.3

evaṃ tāvadekaścaturhotā vyākhyātaḥ || atha dvitīyaḥ anena prajāpatirūpayajñasyādhidaivikāni yajñasādhanānyucyante | pṛthivī hotā, sā hi ādhibhautikayajñaprajāpaterannādihavirdānenāpyāyanaṃ karoti | dyauradhvaryuḥ vṛṣṭyādipreṣaṇāt | tvaṣṭā ādityaḥagnit paktṛtvāt | mitro ha upavaktā brahmā trayyarthabodhenaiva nirmalenālaṃkṛtatvāt | he vācaspate prajāpate caturhotṛrūpa vāco mantrabrāhmaṇātmikāyā vīryeṇa arthatattvāvabodhabalena atiśayasambhṛtena mayā tvamāyakṣyase pūjayiṣyase | sa tvamiṣṭaḥ san yajñapataye yajamānārthaṃ svaḥ svargamākaraḥ ābhimukhyena kuru | kīdṛśaṃ svargam | vāryaṃ varaṇārham | vācaspatiḥ prajāpatiḥ somaṃ pibatu somaśabdena havirmātramatra lakṣyate, pibatinā ca upayogaḥ | jajanadindram, anena cāturhotṛkeṇa karmaṇā prajāpatirjanitavānindramindravivartam | tathāca śrutiḥ 'te cāturhotrāḥ somaṃ gṛhapataye nyaṣīdannindraṃ janayāma' iti, te pṛthivyādayaḥ somaṃ gṛhapatiṃ kṛtvā caturhotrā mantreṇa niṣaṇṇā vedyāmindraṃ janayāmeti | indriyāyeti vratavīryasampattyarthamityarthaḥ | svāheti vyākhyātam || atha tṛtīyaḥ somo latārūpaḥ somasya candrasya purogāḥ agresaraḥ | śukraḥ pradarśyaḥ somo vā śukraḥ śukrasya grahasyāsuragurorvā purogāḥ | somāḥ śrātāḥ pakvāḥ āśritā vā | somaśabdo havirmātra upacārāt | upacāranimittaṃ tu vratasampattau krameṇa somayāgayogyatāpattiḥ | he vātāpe vātāhāra havanaśrutaḥ āhvānasya śrotustava suhutaṃ svāhūtaṃ vā astu | bahukarmaviniyogabhājo'mī caturhotāro yathāyogyaṃ bahvarthayujo yojyāḥ ||

Linked texts (1)