Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 8.3.5

Commentary of Devapāla 8.3.5

Language
Sanskrit

8.3.5

indrasyārṣam | havirasi bhavasi vaiśvānaraṃ sarvagāmi sarvayajñasādhanaṃ, unnītaśuṣmamutpāditabalamupabhujyamānamājyaṃ balamutpādayati, tathā satyaujāstvaṃ satyamavisaṃvādi ojo vīryaṃ yasya sa satyaujāḥ | liṅgavyatyayaśchāndasaḥ| yasmai kāmāya hūyase tamevāvaśyaṃ janayasi, saho nāmāsi saha iti balanāma, abhibhavitṛ kila tvam, ataḥ kiṃ kuru | sahasvābhibhavārātiṃ śatruṃ, tathā sahasva pṛtanāyataḥ saṃgrāmakāriṇaḥ | pṛtanāmicchantīti kyap | tataḥ sahasravīryamasi sahasraṃ vīryāṇāṃ bhavasi | tvaṃ tanmā jinva prīṇaya kāmairbalena vā, ājyasya laukikasya sakāśāt tvamājyaṃ śreṣṭhaṃ yajñopayogāt yathā devānāmapi daivatamiti stutiḥ | evaṃ haviṣaḥ puroḍāśādikāt tvaṃ havirasi ayātayāmatvāt 'ayātayāgaṃ hyetatprājāpatyaṃ yadājyam' iti | satyaṃ cakṣustenābhighṛtaṃ satyaṃ vai cakṣuriti mantraḥ satyābhighṛtamasi | satyasya haviṣaḥ ghṛtenābhighāraṇaṃ, tvaṃ punaḥ satyābhighṛtam | satyaṃ cakṣuriti, yataḥ satyābhighṛtamasi ataḥ satyena tvābhighārayāmi cakṣuṣā ityarthaḥ | avekṣaṇamevābhighāraṇam | tathā santamarthaṃ yāti gamayatīti satyaṃ cakṣuḥ | avekṣaṇaṃ ceti yogavibhāgātpatnayā apyavekṣaṇaṃ jñāyate, anyathā eka eva yogo'bhaviṣyat | maitrāyaṇīyānāṃ ca gṛhye sphuṭamevābhihitaṃ patnyavekṣaṇam ||