Kathakagrihyasutra 30.2
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 30.2
- Language
- Sanskrit
30.2
tasminprāsthānike karmaṇi yathoktamupasamādhāya, agneḥ pūrvaṃ kartavyam uddhatasya cāvokṣitasya ca parisaṃvāhanaparyukṣaṇaparistaraṇapūrvakamājyāhutipañcakena santanīhomaiścaikādaśabhiḥ saṃskaraṇamupasamādhānamucyate, tatra jayaprabhṛtibhirmantrairhomaṃ kuryāt jayābhidhānānvā homān kuryāt ‘ākūtaṃ cākūtiśca’ ‘bṛhaspatipurohitāḥ’ ‘ṛtāṣāṭ’ ityādibhirmantrairjuhuyādityarthaḥ| ete hi mantrāstatsādhyā vā homā jayābhyātānarāṣṭrabhṛdājyabhāgādiśabdasādhyatayā prasiddhāḥ| ājyabhāgānte cāgniṃ puṣṭipatiṃ prajāpatiṃ ca yajeta, ‘sarvatrodvāhakarmasvanādiṣṭadaivateṣu’ ityādisūtravacanaprāmāṇyāditi kecit| anye tvāhuḥ sūtrakāraprāmāṇyādeva jayaśabdo'trāgniprajāpatidevatayorhomayoḥ paribhāṣyate ājyabhāgāntaṃ copasamādhānamiti| kaścittvāha vivāhaprakaraṇe'ntarāntarā coditatvāt ājyabhāgāntāni karmāṇi kṛtvā puṣṭyarthamagnaye puṣṭiptaye cākṣatasaktubhirhomaḥ kartavyaḥ sūtrakāravacanasampratyayārthamiti| anyathā hi nāmnā mantravarṇervā sarvatra devatāvagamānnānādiṣṭadaivataṃ kiñcidudvāhakamesu karma vidyate iti sūtrārthasampratyayābhāvaḥ syāt| evaṃ jayahomeṣu kṛteṣu ājyabhāgānte varasya paścātsthitā satī bhaginī mukhyā upacaritā vā yathāsambhavaṃ khaṅgakṣurikādīnāmanyamataṃ śastraviśeṣaṃ haste tūṣṇīṃ gṛhītvā, tūṣṇīṃ sicamupariparidhānīyasya vāsaso bhrātuḥ sambandhino'ñcalaṃ gṛhṇāti paridhānadaśāṃ hastena spṛśatītyarthaḥ| añcalagrahaṇamadṛṣṭasaṃskārārthaṃ śastragrahaṇamapi| tathāca prāyastadeva śastramuttarakāle'pi rakṣārthaṃ śayanādisannidhau sthāpyamānamāryāvarte lakṣyate |
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit