Kathakagrihyasutra 83.5
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 83.5
- Language
- Sanskrit
83.5
idaṃ jagattrayaṃ dhātā prajāpatiḥ pañcabhiḥ pṛthivyādibhirvidadhāḥ vyadhāt kṛtavān, tathā tāsāṃ pṛthivyādimātrāṇāṃ svasṛrbhaginīḥ pañca pañca ajanayat| kāstāḥ pañca pañca| arthādvāgvindriyamātrāḥ, prāṇāpānādīnvāyūn ghrāṇādīnīndriyāṇi pañca| sāṃkhyadarśanānusāreṇa tu prajāpatirmūlaprakṛtyātmā, tadadhiṣṭhātā vā parameśvaraḥ, seśvarasāṃkhyānāṃ pañcabhistanmātramātrābhiḥ pañca mahābhūtamātrāḥ vidadhe | svasṛśca tāsāṃ pañca buddhikarmendriyavāyupañcakatrayātmikā mātrāḥ| tāsāmu yanti prayaveṇa pañca nānārūpāṇi kratavo vasānāḥ, u iti nipātaḥ ‘yu-miśraṇe’ ityasya pra his:, kratavaḥ krāntadarśanā vidvāṃsaḥ tāsāmindriyamātrāṇāṃ prayaveṇa miśrībhāvena sambandhinaḥ paṇḍitā api vasāna vivekamācchādayanto viṣayalobhena nānārūpāṇi pañca rūpādīni viṣayajātāni yanti prāpnuvanti bhuñjate, tataśca saṃsārasāgare nimajjanti| tasmādviṣamaviṣayaparihāre prayatno vidheyo vidvadbhiriti tātparyam| pañcabhiḥ pañcabhirabhijuhuyādityuktam| tatra prathamāṣṭakopayogī prathamapañcako vyākhyātaḥ|
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit