Paraskaragrihyasutra 6.4.1
Pāraskaragṛhyasūtrabhāṣya 6.4.1
- Language
- Sanskrit
6.4.1
sati ṣaṇmāsadīkṣādyanantaramagniṃ citvā prathamaṃ na rāmāmupeyāditi niṣedha upapadyate prāptaṃ hi pratiṣedhasya viṣayaḥ yadi rāmoḍhā na syāttadā agnicitaḥ kathaṃ tatprathamamagamanaṃ pratiṣidhyeta | tasmācchūdrāpariṇayanamupabhogārthamicchayā kurvato na śāstrātikramaḥ dharmaprajāratyartho hi vivāhaḥ | prāsaṅgikamabhidhāyedānīṃ prakṛtamāha | tatra puṇye'hani | 'athaināṃ……vāsa iti' athāgnisthāpanānantaramenāṃ kumārīṃ vāsaḥ ahataṃ sadaśaṃ vastraṃ paridhāpayati parihitaṃ kārayati varo jarāṃ gaccheti mantraṃ paṭhitvā | kumārī ca svayaṃ paridhatte | 'adhottarī……dhatsva vāsa iti' adhottarīyaṃ vastraparidhānānantaramuttarīyaṃ vāsaḥ paridhāpayati varo yā akṛntanniti mantramuktvā atra paridhāpayatīti ṇijantasya kāritārthatvātparidhatsva vāsa iti mantrasyāpi tadarthatvātparidhāpayitā'nya ityavagamyate sa kiṃ varaḥ adhvaryurvā iti saṃśayaḥ | tatrādhvaryuḥ karmasu vedayogāditi paribhāṣāvalāt adhvaryuḥ paridhāpayiteti cettatra, smārteṣu karmasu adhvaryoḥ kartṛtvayogābhāvāt | samākhyayā hi adhvaryoḥ karmasu yogaḥ samākhyā ca vedayogāt, na ca smṛtirvedaḥ smaraṇādeva smṛtīnāṃ prāmāṇyānna punarvedamūlatvena | ataḥ samākhyāyā abhāvātsvayaṃkartṛtvaṃ pākayajñeṣu, ato vara eva paridhāpayitā | nanu pūrṇapātro dakṣiṇā varo veti pākayajñeṣu parikrayārthā dakṣiṇā śrūyate sā ca dakṣiṇā parikretavyābhāve nopapadyate | atastadanyathānupapattyā anyasya kartṛtvaṃ kalpyatām | naitadevam | anyasya brāhmaṇaḥ parikretavyasya karturvidyamānatvāt parikrayārthadakṣiṇāśravaṇasyopapatteḥ |
Linked texts (1)
- Pāraskaragṛhyasūtra — Pāraskara, Sanskrit