Vedamrita 8.1.1

8.1.1

tubhya̭me॒va ja̭ri॒manvardha̭tāma॒yaṃ mā॒manve mṛ॒tyavo̭ hi̭siṣuḥ śa॒taṃ ye .
mā॒teva̭ pu॒traṃ prama̭nā u॒pasthḙ mi॒tra ena̭ṃ mi॒triyā̭tpātvaṃha̭saḥ ..1..
mi॒tra ena॒ṃ varṷṇo vā ri॒śādā̭ ja॒rāmṛ̭tyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidā॒nau .
tada॒gnirhotā̭ va॒yunā̭ni वि॒dvān viśvo̭ de॒vānā̭ ja॒nimā vi̭vakti ..2..
tvamī̭śiṣe pa॒śūnāṃ pārthi̭vā॒nāṃ ye jā॒tā u॒ta vā ye ja̭ni॒trāḥ .
memaṃ prā॒ṇo hā̭sī॒nmada̭pā॒no memaṃ mi॒trā va̭dhiṣu॒rmo a॒mitrāḥ ..3..
dyauṣṭā̭ pi॒tā pṛ̭thi॒vī mā॒tā ja॒rāmṛ̭tyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidā॒ne .
yathā॒ jīvā॒ adi̭teru॒pasthḙ prāṇāpā॒nābhyā̭ṃ gu॒ptaḥ śa॒taṃ himā̭: ..4..
i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se naya pri॒yaṃ reto̭ varuṇa mi॒trarājan .
mā॒tevā̭smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā ja॒rada̭ṣṭi॒ryathā̭sat ..5..
bhāvārtha:–manuṣya pākī vṛddhāvasthā sudhīnuṃ dīrghāyu prāpta
kare. te daramyāna seṃkaḍo ghātonā prasaṃgo ene śira gujare topaṇa
temāṃthī teṇe ūgarī javuṃ rahyuṃ. mātā jema potānā priya putrane
dīrghāyuṣyanī maryādā.
ye anye śataṃ mṛtyavaḥ te imaṃ mā hiṃsiṣuḥ ( maṃ. 1 )
sādhana
dīrghajīvana prāpta karavānuṃ sādhana cothā maṃtramāṃ ṭūṃkamāṃ
darśāvāyuṃ che, te ā pramāṇe:–
prāṇāpānābhyāṃ guptitaḥ śataṃ himā jīvāḥ | ( maṃ. 4 )
enuṃ kāryakṣetra
śvāsa ane ucchvāsa rūpī prāṇanuṃ kārya to āpaṇane pratyakṣa.
dekhāya che. prāṇāyāma dvārā prāṇanī tākātamāṃ vadhāro thāya che ane
enī badhī kriyāo paṇa bhalī bhāṃte cālī śake che. sādhāraṇa rīte
' bhastrā ' tathā ' ujjāyī ' prāṇāyāmo ā anuṣṭhāna māṭe
pūratā che. bhastrā prāṇāyāma dhāvānā dhokānī gati jevī vegabaṃdha