Nighantu 70.5.7
Nighaṇṭunirvacana 70.5.7
- Language
- Sanskrit
70.5.7
(15) suparṇāḥ | sūpasṛṣṭāt 'pṝ pālanapūraṇayoḥ (ju0 kyā0 pvā0 pa0 ) - ityasmāt 'dhṛpṝvasyasyajyatibhyo naḥ (u0 3, 6)'iti napratyayaḥ | 'parṇaṃ patateḥ pṛṇāteḥ prīṇāteḥ vā, - ityaṣṭādaśādhyāyadṛṣṭatvāt pat-dhātoḥ bāhulakāt napratyayaḥ takārasya rephādeśaśca | prīṇāterīkārasya akārādeśaḥ sa ca pakārāt paraḥ | śobhanaṃ pṛṇanti pālayanti jagat śītādinivāraṇāt, athavā pūrayanti vā vṛṣṭyā, śobhanaṃ patanaṃ gamanameṣāmiti vā, suṣṭhu prīṇanti tarpayanti jagat varṇapradāneneti vā suparṇāḥ | yadvā, surmatvarthaḥ, bhāve ca na pratyayaḥ | patanādimantaḥ suparṇāḥ | tathāca—'bṛhadvadema vidathe suvīrāḥ (ṛ0 saṃ0 2, 6, 6, 6)'— ityatra 'vīravantaḥ kalyāṇavīrā vā (niru0 1, 7)'| aṣṭādśādhyaye ca 'suparṇaṃ vipraḥ (ṛ0 saṃ0 8, 6, 16, 5)'—ityatra 'parṇavantaṃ kalyāṇaparṇaṃ vā,'—iti ceti surmatvarthe bahuśo dṛṣṭaḥ| "yatrā suparṇā amṛtasya bhāgam (ṛ0 saṃ0 2, 3, 18, 1)"—"vayaḥ suparṇā upa sedurindram (ṛ0 saṃ0 8, 3, 4, 6)"—iti ca nigamau|| raśmināṃ prāyo bahuvacanāntatvena dṛṣṭatvāt raśmināmābhiprāyeṇa bahuvacanāntāni paṭhitāni| evaṃ diṅnāmasvapi draṣṭavyam|| iti pañcadaśa raśmināmāni |
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit