Nighantu 72.13.13
Nighaṇṭunirvacana 72.13.13
- Language
- Sanskrit
72.13.13
(7, 4, 78)'—iti abhyāsasyetvam| "dhenā jigāti dāśuṣe (ṛ0 saṃ0 1, 1, 3, 3)"—iti nigamaḥ| 'jagatīti pāṭhāntaram'—iti skandasvāmibhāṣyam|| (114) patati| 'patla gatau (bhū0 pa0)'| "gobhiḥ sannaddhā patati prasūtā (ṛ0 saṃ0 5, 1, 21, 1)"—iti nigamaḥ|| (115) invati| 'ivi gatau (bhū0 pa0)'| "devīdvāro bṛhatīrviśvaminvā (ya0 vā0 saṃ0 26, 30)"—iti nigamaḥ|| (126) dramati| 'drama hamma mīmba gatau (bhū0 pa0)'| "pra candramāstirate dīrghamāyuḥ (ṛ0 saṃ0 8, 3, 23, 4)'—iti nigamaḥ| 'candramāścāyaṃ dramati'—iti bhāṣyam (niru0 11, 5)'| 'dramatirgatikarmā'—iti skandasvāmī|| (117) dravati| 'ṭu dru gatau (bhū0 pa0)'| "yatrā naraḥ saṃ ca vi ca dravanti (ṛ0 saṃ0 5, 1, 21, 1)"—iti nigamaḥ|| (118) veti| 'vī gatiprajananakāntyaśanakhādaneṣu' adādiḥ| "apāmī ghāṃ bādhate veti sūryam"—"padaṃ na vetyodatī (ṛ0 saṃ0 1, 4, 4, 1)"—iti nigamau|| (119) hantāt| hanterloṭi tātaṅi rūpam| "hayantāt"— iti kecit paṭhanti| tatra 'haya gatau (bhū0 pa0)'—ityasya tātaṅi takāra upajanaḥ|| (120) pati| 'i gatau' adādiḥ (pa0)| "vicākaśaccandramā naktameti (ṛ0 saṃ0 1, 2, 14, 5)"—iti nigamaḥ|| (121) jagāyāt | "gā stutau" juhotyādiḥ (pa0)| liṅi 'chandsyubhayathā (3, 4, 117)—ityārddhadhātukatvena 'ī halyaghoḥ (6, 4, 113)'—itītvaṃ na bhavati| "svāśitaḥ punarastaṃ jagāyāt (ṛ0 saṃ0 7, 7, 20, 1)"—iti nigamaḥ || (122) ayathuḥ| 'dviṃto'thuc (3, 3, 86)'—iti vāhula-kādayaterathuc bhavati ||