Nighantu 72.20.2
Nighaṇṭunirvacana 72.20.2
- Language
- Sanskrit
72.20.2
(2) nemiḥ| nayateḥ 'niyomiḥ (u0 4, 43)'—iti mi pratyayaḥ| nayati śatrūn vināśaṃ, nīyante'nena vā aiśvaryāt| yadvā, ṇamu prahvatve (bhū0 pa0)'| utsargācchandasi gamādibhyo-darśanāt (3, 2, 171 bhā0)'—iti kipratyayaḥ| liḍvadabhāvād dvirvacane 'ata ekahalmadhye'nādeśāderliṭi (6, 4, 120)' antarṇītapyartho namiḥ| namayati śatrūn| "ariṣṭanemiṃ pṛtanājamāśum (ṛ0 saṃ0 8, 8, 36, 1)"—iti nigamaḥ|| (3) hetiḥ| hanterhinotervā "ūtiyūtijūtisātihetikīrttayaśca (3, 3, 97)"—iti ktini hanternakārasyetvam, hinoterguṇaśca nipātyate| hanyante'nena śatravaḥ, gamyate'nena jayaḥ, vardhyate vaiśvaryyam| "brahmādviṣe tapurṣi hetimasya (ṛ0 saṃ0 3, 2, 4, 2)"—iti nigamaḥ|| (4) namaḥ| namaterasun| nemivadarthaḥ| nigamo'nveṣaṇīyaḥ| (5) paviḥ| pavatirgatikarmā| "aca iḥ (u0 4, 134)"| gantā śatrūn gamyate'nena yaśa iti ca| "sṛkaṃ saṃśāya pavimindra tigmam (ṛ0 saṃ0 8, 8, 38, 2)"—iti nigamaḥ| sṛkatigmaśabdāvatra kriyāśabdau| (6) sṛkaḥ| "sṛ gatau (bhū0 pa0)"| sṛttṛbhūsuṣimuṣibhyaḥ kak (u0 3, 36)—iti kapratyayaḥ| darśitanigamaḥ (ṛ0 saṃ0 8, 8, 38, 2)|| (7) vṛkaḥ| "vṛka ādāne (bhū0 ā0)" igupadhalakṣaṇaḥ kaḥ (3, 1, 125)| ādatte śatruprāṇān| vṛṇaktervā ke pṛṣodarāditvāt (6, 3, 106) rūpasiddhiḥ| hetivadarthaḥ| nigamo'nveṣaṇīyaḥ|| (8) vadhaḥ| "janivadhyośca (7, 3, 35)"—iti vṛddhipratiṣedhaḥ| hetivadarthaḥ| "vṛtrasya yad bhṛṣṭimatā vadhena (ṛ0 saṃ0
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit