Nighantu 73.20
Nighaṇṭunirvacana 73.20
- Language
- Sanskrit
73.20
(1) dāti| 'dāp lavane' adādiḥ, dadātervā 'bahulaṃ chandasi (2, 4, 73)'—iti śapo luk| "dāti priyāṇi cidrasu (ṛ0 saṃ0 3, 5, 8, 3)"—iti nigamaḥ || (2) dāśvati| 'dāśra dāne' svaritet| "dhanaṃ yaste dadāśamartyaḥ (ṛ0 saṃ0 1, 3, 8, 4)"—iti nigamaḥ || (3) dāsati| 'dāsa dāne' svaritet || (4) rāti| 'rā dāne' adādiḥ| "tasya me rāsva tasya te bhakṣaṇāya"—iti nigamaḥ || (5) rāsati| 'rāsa śabde' vyatyayena parasmaipadam| sano rāsacchurudhaścandrāgrāḥ (ṛ0 saṃ0 4, 8, 6, 3)"—iti nigamaḥ || (6) pṛṇakṣi| 'pṛcī samparke' rudhādiḥ| "pṛṇakṣi sānasiṃ kratum (ṛ0 saṃ0 8, 7, 28, 4)"—iti nigamaḥ || (7) pṛṇāti| 'pṛ pālanapūraṇayoḥ' kryādiḥ svādiśca| "yaḥ pṛṇāti sa ha deveṣu gacchati (ṛ0 saṃ0 2, 1, 10, 5)"—iti nigamaḥ || (8) śikṣati| śaceḥ 'sani mīmā (7, 4, 54)'—iti is| 'atra lopo'bhyāsasya (7, 4, 58)' saṃyogādilopaḥ (8, 2, 26) "yastu bhyaṃdāśād yo vā te śikṣāt (ṛ0 saṃ0 1, 5, 12, 3)"—iti nigamaḥ| 'śikṣatirdānakarmā paṭhitaḥ'—iti skandasvāmibhāṣyam||
(6) tuñjati| 'tuji hiṃsāyām pālane ca'| "tuñje tuñje ya uttare (ṛ0 saṃ0 1, 1, 14, 2)"—iti nigamaḥ||
(10) maṃhate| 'bṛhi miha vṛddhau' ātmanepadī| stotṛbhyo maṃhate magham (ṛ0 saṃ0 1, 1, 21, 3)"—iti nigamaḥ||
iti daśa dānakarmāṇaḥ|