Nighantu 74.3.5
Nighaṇṭunirvacana 74.3.5
- Language
- Sanskrit
74.3.5
"śraddhāgniḥ samidhyate (ṛ0 saṃ0 8, 8, 6, 1)" || (26) pṛthivī| 'pratha prakhyāne (bhū0 ā0)'| 'prathe vican samprasāraṇañca (u0 1, 146)'| 'pidgaurādibhyaśca (4, 1, 41)'| pṛthvītyarthaḥ| "syonā pṛthivi bhava (ṛ0 saṃ0 1, 2, 6, 5)" || (27) apvā| vyākhyātaṃ naigame sanigamam|| (28) agnāyī| agneḥ patnī| 'vṛṣākapyagnikusitakusidānāmudāttaḥ (4, 1, 37)'—ityaikārādeśaḥ, puṃyogalakṣaṇo'ḍīp| "agnāyīṃ somapītaye (ṛ0 saṃ0 1, 2, 6, 2)" || (29) ulūkhalamusale| ulūkhalaṃ vyākhyātam| muhuḥśabdopapadāt sartteḥ 'puraloralamusalakuvala'—ityādinā alpratyayo ṭilopo muhuḥśabdasya musabhāvaśca nipātyate| utkṣipyotkṣipya nipātanāt muhuḥ saraṇaṃ musalaṃ dvirvacanam| "āyajī vājasātamā (ṛ0 saṃ0 1, 2, 26, 2)"| atredhmavat śrutirasatyapi liṅgayoge || (30) havirddhāne| somalakṣaṇāni havīṃṣi vidhīyante yayoḥ| "ā vāmupasthamadruhaḥ (ṛ0 saṃ0 2, 8, 10, 6)"| pūrvabadudāharaṇatvam || (31) dyāvāpṛthivī| divo dyutyarthāt 'diverḍiviḥ'—iti ḍivipratyayaḥ| dyotata iti dyauḥ| pṛthivī vyākhyātā (32 pṛ0)| dyauśca pṛthivī ca 'divodyāvā (6, 3, 26)'—iti dyāvādeśaḥ| 'vācchandasi (6, 1, 106)'—iti pūrvasavarṇaḥ| "dyāvā naḥ pṛthivī imam (ṛ0 saṃ0 2, 8, 10, 5)" || (32) vipāṭchatudryau| 'pada gatau (di0 ā0)' 'paśa bādha-nasparśanayoḥ (cu0 pa0)' vipūrvaḥ| āplṛ vyāptau (svā0 pa0) viprapūrvaḥ| ṇijantāt 'kivvaci (3, 2, 178 vā0 1, )'—
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit