Nighantu 74.5.9

74.5.9

divyatirdānārtho dīptyartho vā| pacādyac (3, 1, 134)| dātāro'bhimatānāṃ bhaktebhyaḥ| taijasatvād dīptā vā| dyutervāpi bāhulakādrūpasiddhiḥ| arthaḥ samānaḥ| divaḥ sambandhino vā devāḥ| tasyedam (4, 3, 120)'—ityaṇi bṛddhyabhāvaśchāndasaḥ| 'dyuprāgapāgudakpratīco yat (4, 2, 101)'—iti yatpratyayo nātra bhavati| dyusthānā ityarthaḥ| devā raśmaya ucyante| "devānāṃ bhadrā sumatirṛjūyatām (ṛ0 saṃ0 1, 6, 15, 2)" || (27) viśvedevāḥ| sarve devāḥ| "viśvedevāsa āgata (ṛ0 saṃ0 1, 1, 6, 1)" || (28) sādhyāḥ| vyākhyātāḥ raśmināmasu (57 pṛ0)| nairuktapakṣe raśmayaḥ| aitihāsikānāntu karmabhirātmabhirātmasādhanāt pūrve devasamūhāḥ, ye ca kila viśvasṛjo nāma ṛṣayaḥ| "yatra pūrve sādhyāḥ santiḥ devāḥ (ṛ0 saṃ0 2, 3, 23, 4)" || (26) vasavaḥ| vyākhyātā raśmināmasu (55 pṛ0)| tribhāgenāvasthitamidaṃ sarvamācchādayanti| atra tristhāne chādakatvāt| vasavo yāvat kiñcit pṛthivīsthānamagnibhakti tat sarvaṃ vastutvenābhipretyaitaducyate,—'agnirvasubhirvāsava iti samākhyā tasmāt pṛthivīsthānāḥ (niru0 12, 41)'| evamindro vāsavaḥ, maruto hi vāsavāḥ samākhyātāḥ, tasmāt madhyamasthānāḥ| vasava ādityaraśmayo vivāsanāttamasāṃ tasmāt dyusthānāḥ| "asmai dhatta vasavo vasūni (ya0 vā0 saṃ0 8, 18)" || "umayā atra vasavo ranta devāḥ (ṛ0 saṃ0 5, 4, 6, 3)" || (30) vājinaḥ| vājiśabdaścāśvanāmasu vyākhyātaḥ (160 pṛ0) raśmayo'bhidheyāḥ| devāśca vājinaḥ| "śanno bhavantu vājinā haveṣu (ṛ0 saṃ0 5, 4, 5, 7)" || (31) devapatnyaḥ| devānāṃ pālayitryaḥ pālanīyā vā| "devānāṃ patnī ruśatīravantu naḥ (ṛ0 saṃ0 4, 2, 28, 7)" ||