Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 115.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 115.4

Language
Sanskrit

115.4

“kuṇārum (4)”–ityanavagatam | megho'bhidheyaḥ | “kaṇanam”-iti śabdasamādhiḥ|| “saha̍dānuṃ puruhūta kṣi̱yanta̱maha̍stamindra̱ sampi̍ṇakku̱ṇāru̍m | a̱bhi vṛ̱traṃ vardha̍māna̱ṃ piyā̍ruma̱pādi̍ndra̱ tava̍sā jaghantha || ( ṛ0 saṃ0 3, 3, 2, 3 )”–iti || [‘sahadānum’]-ityudakanāma, udakadātāraṃ megham | he 'puruhūta !' “indra !” 'kṣiyantam' antarikṣaloke nivasansaṃ gacchantaṃ vā “ahastam” apratīkārasamarthaṃ kṛtvā tataḥ punaḥ “sampiṇak” “sampiṃṇḍha” saṃcūrṇaya | “kuṇāruṃ” “parikkaṇanaṃ” śabdakāriṇamityarthaḥ | evaṃ tākdenaṃ kuru | atha punaḥ yo'yamaparo vṛtraḥ, varddhitā meghaḥ, enamapyupari 'varddhamānaṃ' 'piyāruṃ' hiṃsanaśīlam, 'apādaṃ' gamanahīnaṃ kṛtvā tata enaṃ "tavasā" balena 'jaghantha' jahītyarthaḥ || evamatra vadhādhikārāt meghādhikārācca "kuṇāruṃ-krapaṇaśīlam"-ityupapadyate |
6 |

Linked texts (1)