Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 12.9

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 12.9

Language
Sanskrit

12.9

“yatho etat” yat punaretaduktam,-athāpyāha–“aditiḥ sarvamiti” | atra brūmaḥdvividhā hi śabdapravṛttiḥ, mukhyā[rthā] gauṇī ceti | tatraivaṃ sati yatra mukhyā'sambhavastatra gauṇyāśrīyate | sa eṣa bhaktivādaḥ--aditiḥ sarvam-iti, yathā kaścid brūyāt kañcidanekopakāre pravṛttam–‘tvameva me mātā, tvaṃ me pitā’ | evametadapi draṣṭavyam | “laukikeṣvapi” cāryavatsu śabdeṣu “etat” uccamānaṃ dṛṣṭam, “yathā sarvarasā anuprāptāḥ pānīyamiti” | tato hi teṣāṃ prabhava iti, anayā guṇavṛttyā evamucyate, evamihāpi guṇavṛttyā kayācidaditeḥ sarvatvamucyate || yaduktamitaretaraviruddhaṃ kimapi brahmeti, etadayuktam | sarvametadupapadyata eva guṇavṛttyā | tasmādarthavanta eva sarve mantrā iti |
16 |

Linked texts (1)